Aðalheiður Snorradóttir fæddist í húsinu Steini í Vestmannaeyjum 29. október 1914.
Hún lést 29. nóvember 2016.
Foreldrar hennar voru Snorri Þórðarson útvegsmaður, f. 16. mars 1882, hann drukknaði ásamt sjö öðrum í sjóslysi við Eiðið í Vestmannaeyjum 16. desember 1924, og Þorgerður Jónsdóttir húsmóðir og forstöðukona KFUK, f. 15. nóvember 1880, d. 19. júní 1939. Systkini Aðalheiðar voru Þuríður Snorradóttir, f. 1913, d. 2003, og Rútur Snorrason, f. 1918, d. 2001.
Aðalheiður var barnung send í vist upp á land, m.a. til Berjaneskots og Hrútafells undir Eyjafjöllum. Síðar fór hún sem kaupakona til Sigluness, til Reykja í Hrútafirði og árin 1934 og 1935 var hún kaupakona í Laufási í Eyjafirði. Í tengslum við þá dvöl gerðist hún barnfóstra hjá prófessor Weatherall í Eton-skóla í Bretlandi. Til Bretlands fór hún 1936 en kom heim haustið 1938 til að taka við búsforráðum í Steini þegar móðir hennar veiktist.
Árið 1940 giftist hún Jóhannesi Pálmasyni, sem þá var við guðfræðinám við Háskóla Íslands, og 1942 fluttust þau hjónin með einn son vestur til Súgandafjarðar þar sem Jóhannes hóf prestskap. Árið 1972 fékk séra Jóhannes veitingu fyrir Reykholti í Borgarfirði og bjuggu þau hjónin þar í fimm ár, 1972-1977, þar til séra Jóhannes lét af störfum vegna vanheilsu. Fluttust þau þá til Kópavogs og lést séra Jóhannes árið 1978. Aðalheiður bjó í Kópavogi þar til hún fór á hjúkrunarheimilið Droplaugarstaði í janúar 2013 og bjó hún þar til dauðadags.
Börn Aðalheiðar og Jóhannesar:
1) Snorri Þór Jóhannesson, f. 19. júlí 1940, d. 23. apríl 2003. Maki Sigríður Bjarnadóttir. Börn: a) Jóhannes Snorrason. Maki Sigrún Jónsdóttir. b) Bjarni Snorrason. M1. Thelma Theodórsdóttir. M2. Bente Tønnesen. Börn: i) Aron Snorri Bjarnason, d. 2009, ii) Theódór Elmar Bjarnason. Maki Pattra Sriyangonge. iii) Brynjar Orri Bjarnason.
2) Kristín Jóhannesdóttir, f. 25. febrúar 1945, d. 24. apríl 1953.
3) Sigrún Jóhannesdóttir, f. 1. október 1947. Maki Jón Sigurðsson. Börn: a) Kristín Emilsdóttir. Maki Helgi G. Björnsson. Börn: i) Hlynur Helgason. ii) Heiðrún Björk Helgadóttir. iii) Álfrún Lind Helgadóttir. b) Óli Jón Jónsson. Maki Ágústa Kristófersdóttir. Börn: i) Ásdís Thorlacius Óladóttir. ii) Tómas Ólason. iii) Jón Kristófer Ólason. c) Snorri Jónsson. Maki Bára Ósk Einarsdóttir. Börn: i) Leon Snorrason. ii) Lúkas Snorrason.
4) Pálmi Hannes Jóhannesson, f. 7. febrúar 1952. Maki Soffía Kjaran. Börn: a) Heiða Björg Pálmadóttir. Maki Janus Sigurjónsson. Börn: i) María Sveinbjörg H. Janusardóttir. ii) Soffía Margrét H. Janusardóttir. b) Jóhannes Birgir Pálmason. Maki Thelma Ósk Jóhannesdóttir.
5) Sigurður Jóhannesson, f. 2. apríl 1954. Maki Halla Hafdís Guðmundsdóttir. Börn: a) Erna Sigurðardóttir. Maki Martin Larsen. Börn: i) Isabella Eyja Larsen. ii) Elliot Númi Larsen. b) Linda Sigurðardóttir. c) Trausti Sigurðsson.
Upprifjun á ævi Aðalheiðar, með myndum. Heiða Björg Pálmadóttir, sonardóttir hennar, tók saman og flutti á niðjamóti í júní 2023.
Mál og myndirÞað er mikil hamingja að hafa fengið að kynnast og verða samferða Aðalheiði Snorradóttur. Sjálf var hún ferðbúin, en hún er kvödd með þökkum og söknuði. Við kynntumst fyrir tæpri hálfri öld þegar ég kom sem tengdasonur inn í fjölskyldu hennar og séra Jóhannesar Pálmasonar að Stað í Súgandafirði.
Aðalheiður var Vestamannaeyingur. Ættir hennar voru dugnaðar- og framtaksfólk úr Landeyjum, Mýrdal og af Síðu. Faðir hennar var formaður og útvegsbóndi en hvarf rúmlega fertugur í hafið rétt undan innsiglingunni. Móðir hennar var forvígiskona í kristnu starfi, stóð ung ekkja fyrir eigin búi af frábærum dugnaði og kom börnunum til þroska og sjálfstæðis. Móðurafi Aðalheiðar var Jón Brandsson, frumkvöðull og framfaramaður í Landeyjum og vinsæll af lækningum.
Aðalheiður var mjög aðlaðandi, hlýleg og þægileg í öllum samskiptum. Hún tók mér vel og frá fyrstu stundu fann ég að ég var velkominn í hópinn. Eftir að fjölskyldan safnaðist saman hér syðra bjuggum við í sambýli um margra ára skeið og tillitssamari sambýlingur verður ekki fundinn.
Aðalheiður var afskaplega umburðarlynd manneskja. Hún var mjög hæversk, nægjusöm og algerlega tilætlunarlaus. Hún gerði kröfur til sjálfrar sín, en þær helstar til annarra að þeir fengju notið frjálsræðis og eigin hæfileika sinna. Harðasta gagnrýni sem frá henni heyrðist var einhverju sinni þegar hún spurði dótturson sinn: „Æ, er þetta nú ráðlegt, góði?“
Aðalheiður var ábyrg og sjálfstæð í orði og verki. Sem ung stúlka hleypti hún heimdraganum og hélt með togara til vistar á Englandi. Hún kynntist Jóhannesi Pálmasyni, ungum guðfræðinema, þegar hún var kaupakona norður í landi. Þau giftu sig 1940 og héldu síðar vestur á Súgandafjörð. Þar þjónuðu þau bæði, hvort í sínu kalli, um árabil við vinsældir og virðingu. Síðar sátu þau í Reykholti í Borgarfirði um skeið og loks í Kópavogi.
Í sér var Aðalheiður ævinlega barnið á sjávarhamrinum. Lífsskoðun hennar var fullmótuð frá bernsku. Hún vissi að lífsbjörgin kemur úr hafinu. Hún vissi líka að hafið ræður og það tekur til sín. Það er gagnslaust að þrátta um veldi hafsins. En yfir hafinu lifir annað æðra vald. Það hlustar og huggar og mun vel fyrir öllu sjá. Aðalheiður var kirkjurækin og gaf sig ekkert að neinum frávikum frá gamalreyndum hugarheimi, dyggðum, trúmennsku og öryggi trúarinnar.
Á lífsleiðinni fáum við að kynnast nokkrum konum sem körlum sem bera með sér bestu eðliskosti þjóðarinnar. Þetta fólk hefur merkilega lífsreynslu, djúpa visku og hefur staðist reynsluprófin. Í rás dægranna birtist þetta smám saman því að þetta fólk lætur ekki bera á sér. Aðalheiður Snorradóttir var ein þeirra og skilur eftir bjartar og kærar minningar. Henni fylgja bænir og einlægar þakkir.
Jón Sigurðsson.
Látin er kær tengdamóðir mín í hárri elli, komin á 103. aldursár. Samferð okkar hér í lífinu nær yfir rúma hálfa öld. Kynnin hófust þegar við Snorri Þór, elsta barnið hennar, fórum að draga okkur saman.
Eiginmanninum hafði hún kynnst þegar hún var í Laufási og giftu þau sig 1940. 1942 flutti hún ásamt manni sínum og syni vestur að Stað í Súgandafirði, en hann hafði fengið veitingu fyrir Staðarprestakalli.
Þegar eiginmaður minn var við nám í Edinborg 1964 tóku þau Jóhannes okkar níu mánaða gamlan til sín vestur svo að ég gæti dvalið með manni mínum ytra. Þetta voru einir fjórir mánuðir og fæ ég það ekki nógsamlega þakkað. Við fórum margar ferðir í Súgandafjörð á meðan þeirra naut við þar og dvöldum þar oftast í um vikutíma á sumrin.
Það var mikil reglufesta á heimilinu. Matur og kaffi á ákveðnum tíma. Hún var með stóran matjurtagarð þar sem hún ræktaði kartöflur, rófur, næpur, rabarbara og grænmeti.
1972 fluttu þau í Reykholt þar sem tengdafaðir minn gerðist prestur, en við bjuggum þar fyrir. Því miður voru þau aðeins í fimm ár þar. Hún eignaðist margar góðar vinkonur og vil ég nefna Laufeyju Þórmundsdóttur. Þær fóru í sund saman, gönguferðir o.fl. Þá vil ég geta þess að hún skellti sér í að læra á bíl um sextugt og keyrði síðan eins og herforingi um uppsveitir Borgarfjarðar, aðallega á milli kirkna, sem tilheyrðu Reykholtsprestakalli. Einnig fór hún út á Akranes að heimsækja eiginmann sinn, sem lá um tíma þar á sjúkrahúsinu.
Þau fluttu síðan í Kópavog og hefur hún átt heima á tveimur stöðum í þeim bæ. Hún kom nokkrum sinnum í heimsókn til okkar í Reykholt og var mikil tilhlökkun á mínu heimili þegar von var á henni.
Eftir að við fluttum í Kópavog voru samskiptin mikil. Alltaf var tekið vel á móti gestum. Hún stóð fyrir laufabrauðsgerð fyrir jólin og tókum við þátt í henni. Við fórum með henni í ferðalag til Vestmannaeyja haustið 2002 og var það góð ferð. Ættingjar voru heimsóttir og ýmislegt rifjað upp frá fyrri tíð. Einnig fórum við saman í nokkrar ferðir, aðallega um Suðurland með FEBK.
Eftir áramótin 2004 fór ég að fara með henni í leikfimi upp í Gjábakka tvisvar í viku. Um haustið stofnuðu áhugasamir um hreyfingu, hollt mataræði og heilsu félag og var hún einn af stofnfélögum þess og heiðursfélagi nú síðustu ár. Hún tók þátt í Landsmóti UMFÍ á Sauðárkróki 2004 og í Mosfellsbæ 2009. Hún hafði mikinn áhuga á að halda hreyfigetunni og gekk á hverjum degi um gangana á Droplaugarstöðum, þar sem hún bjó síðustu ár.
Ég fór til hennar á sunnudaginn fyrir viku og áttum við góða stund saman, þar sem við rifjuðum ýmislegt upp frá fyrri dögum. Þá var hún hálfslöpp, en hresstist við samræður okkar. Jóhannes sonur minn á eftir að sakna ömmu sinnar mikið, en hann var duglegur að heimsækja hana og þótti gott að dvelja um stund hjá henni. Ég vil þakka Aðalheiði samfylgdina í gegnum lífið og óska henni Guðs blessunar.
Sigríður Bjarnadóttir.
Hárið sítt, höndin mjúk. Brosið breitt og hlýjan umvefjandi.
Þannig var amma í Kópó. Alltaf.
Þessi litla kona, með þetta stóra hjarta. Langa fléttan spennt inn í hringlaga snúð á kollinum. Aldrei niðri, aldrei ógreitt. Alltaf í fléttu. Alltaf.
Silkimjúkar hendur hennar tóku kærlega á móti öllum, eins og hún hefði fangað hið fallegasta fiðrildi, sem hún vildi ekki sleppa. Alltaf.
Faðmlagið innilegt og brosið breiða, sem fylgdi, var ekta. Allir voru velkomnir. Alltaf.
Róin var svo smitandi og fyllti rýmið. Hlýjan í návist hennar var einkennandi fyrir samverustundir okkar. Alltaf.
Sofðu vel, elsku amma.
Erna, Trausti og Linda.
Amma mín, Aðalheiður Snorradóttir, var fædd í Vestmannaeyjum á því merkisári 1914 og sleit barnsskónum þar. Þegar hún var tíu ára missti hún föður sinn í hörmulegu sjóslysi. Þetta var rétt fyrir jólin. Langafi dó frá konu og þremur ungum börnum í miðjum jólaundirbúningnum. Ólýsanlegt áfall, þungbær sorg. Eftir fráfall hans þurfti langamma að sjá ein fyrir heimilinu. Það var ekki auðvelt. Lífsbaráttan var hörð og stundum var þröngt í búi. Þessi reynsla uppvaxtaráranna setti mark sitt á ömmu. Ég hef aldrei kynnst nægjusamari eða nýtnari manneskju. Svo var hún líka af þeirri kynslóð Íslendinga sem lifði tvær heimsstyrjaldir og heimskreppu með tilheyrandi skorti á nauðsynjum og öðrum varningi. Hún vildi t.d. aldrei henda matarafgöngum. Í huga hennar var það glæpur að henda mat. Hún hafði oft orð á því við mig að sér blöskraði sóunin og bruðlið í samtímanum. Þetta viðhorf hennar hafði áhrif á mig og fleiri í fjölskyldunni. Stundum þegar ég er sjálfur að býsnast yfir neyslubrjálæðinu sem einkennir samfélag okkar – og er að leiða mannkynið til glötunar – þá heyri ég rödd ömmu óma í höfðinu.
Þegar ég var að alast upp í Kópavoginum, á áttunda áratug síðustu aldar, bjuggu amma og afi á hæðinni fyrir neðan okkur. Ég var mikið hjá þeim enda mjög hændur að þeim báðum en afi dó árið 1978. Nokkrum árum síðar flutti ég út á land ásamt foreldrum mínum og bróður. Sneri svo aftur í Kópavoginn 16 ára þegar ég byrjaði í menntaskóla. Það var gott að eiga athvarf hjá ömmu á þessum árum. Hún gaf mér að borða, þvoði af mér fötin og lánaði mér peninga þegar ég var búinn að sólunda öllu mínu fé í einhverja vitleysu. Oft sátum við saman á síðkvöldum við eldhúsborðið og spjölluðum saman. Hún lagði kapal og sagði mér sögur úr fortíðinni. Sagði mér frá fólkinu í Eyjum þegar hún var að alast þar upp, frá yfirstéttarliðinu sem hún dvaldi hjá í Eton á fjórða áratugnum og lífinu í Súgandafirði þar sem afi og amma bjuggu í 30 ár. Þetta voru góðar stundir og ég geymi minninguna um þær.
Amma náði að verða rúmlega 102 ára. Ég veit að henni fannst ævi sín vera orðin alveg nógu löng. Hún var södd lífdaga. Nú þakka ég ömmu í huganum fyrir allt sem hún var mér, gaf mér og gerði fyrir mig. Takk fyrir mig, amma.
Óli.
Þegar ég fékk fregnir af andláti ömmu voru þær bæði óvæntar og viðbúnar. Þegar ævi manneskju hefur spannað öld og gott betur þá er flestum ljóst að kallið kemur fyrr en síðar. En amma var engin venjuleg kona. Hún var sjómannsdóttir úr Eyjum. Fædd áður en íslenskar konur fengu kosningarétt en ferðaðist ung að árum ein um Evrópu, starfaði m.a. á hefðarheimili í Eton sem barnfóstra, ferðaðist um breskar sveitir aftan á mótorhjólum ungra séntilmanna – sem hún reyndar upplýsti ekki fyrr en hún var komin á efri ár – og hljóp um lóðina með handsláttuvél fram yfir nírætt. Þess vegna átti ég alveg eins von á því að ævi hennar yrði miklu lengri.
Það er óumflýjanlegt að fjölmargar minningar þjóti í gegnum hugann þegar hugsað er til ömmu og það er ekki annað hægt en að fyllast þakklæti yfir því að hafa fengið að njóta nærveru hennar eins lengi og raun ber vitni.
Minningar um heimsóknir á heimili hennar í Kópavogi, þar sem ávallt voru á borðum vöfflur með ís og margar kökusortir, og síðar á Droplaugarstaði, þar sem dætur mínar gátu gengið að því vísu að fá súkkulaðikúlur að vild, verða skyndilega dýrmætari en nokkru sinni fyrr. Það var alltaf gaman að heyra hana rifja upp gamla tíma; tímann erlendis, fyrstu kynnin af afa, aðstæðurnar á Suðureyri og Stað þar sem þau hjónin settust að, og sögur af börnum og afkomendum.
En stundum þurfti engin orð, stundum sátum við bara saman og þá vildi amma helst halda í höndina á mér. Og þær stundir eru einhvern veginn svo dýrmætar. Sama á við um minningar um það þegar amma sat og fylgdist með dætrum mínum og gleði hennar að horfa á afkomendur sína skein af andliti hennar. Aldirnar mættust í bókstaflegri merkingu þegar þær komu saman, gamli tíminn og nýi, fortíð og framtíð. En með þessum samverustundum runnu aldirnar líka saman og þær sýndu hvað tíminn er á margan hátt afstæður.
Amma tók af mér og öðrum afkomendum loforð fyrir margt löngu að samgleðjast henni þegar kallið kæmi. Því amma var alltaf sannfærð um að hennar biði betri staður og þar fengi hún loksins að hitta aftur þá sem farið höfðu á undan henni. Ég öfundaði hana oft hversu einlæg og sterk trú hennar var og hef oft óskað þess að fá að hafa sömu sannfæringu og amma hafði.
Í dag ætla ég að leyfa mér að gleðjast yfir því að hún er komin á betri stað. Ég gleðst yfir langþráðum endurfundum hennar við m.a. eiginmann, tvö börn, þar af annað sem hún hefur beðið eftir að hitta á ný í yfir 60 ár, og langömmubarn.
Ég gleðst yfir lífinu sem við erum svo heppin að eiga og því að hafa fengið að kynnast þessari merkilegu konu og átt með henni fleiri samverustundir en hægt er að telja og þær munu lifa um ókomna tíð.
Guð blessi minningu elsku ömmu.
Heiða Björg.
Það eru margar yndislegar minningar sem rifjast upp þegar ég hugsa til þín, elsku langamma. Það var alltaf jafn gaman að koma í heimsókn í Reynihvamminn til þess að leika sér. Oftar en ekki birtist þú með skál fulla af bingókúlum meðan við frændsystkinin lékum okkur og ef ekkert bólaði á þér þá fórum við sjálf og báðum þig um sælgæti. Það var sko undantekning ef þú áttir ekki bingókúlur inni í skáp og mér verður alltaf hugsað til þín þegar ég sé kúlurnar úti í búð. Í kaffitímanum var svo ósjaldan boðið upp á ristað brauð með smjöri, osti og marmelaði, en marmelaðið þitt er það allra besta sem ég hef smakkað.
Síða fallega hárið þitt vakti einnig mikla athygli og ég gleymi því aldrei þegar ég fékk að hjálpa þér einn morguninn við að greiða það og setja upp í fallega fléttu, sem var svo einkennandi fyrir þig. Markmiðið mitt á tímabili var að vera með síðara hár en þú, en ég er ekki viss um að það hafi tekist. Í lok hverrar heimsóknar mátti svo ekki gleyma að taka stöðuna á hæðarmuninum á okkur og ég gleymi því aldrei þegar ég tók að síga fram úr þér. Það var svakalegt sport að vera orðin stærri en Alla langamma.
Ég er virkilega þakklát fyrir allar góðu stundirnar sem við áttum saman og minningin um þig mun lifa.
Heiðrún Björk Helgadóttir.