12/12 1936
Elsku mamma mín!
[...]Já, margt get ég nú sagt ef ég vissi á hverju ég ætti að byrja. Á þriðjudaginn var fór ég til London og vinnukona, sem hér er, fór með mér. Ég fékk að breyta frídeginum mínum svoleiðis að ég hefði frí sama dag og Mína, vinnukonan. Ég hafði heyrt að maður gæti talað á grammifónplötu það sem maður vildi. Ég gat ekkert hugsað mér annað að senda þér, elsku mamma mín, en jólaósk mína svona. Þó enginn grammifónn sé til heima þá þekkirðu svo marga sem þú getur fengið að spila plötuna hjá, er ekki svo? Önnur platan er alveg ómöguleg. Ég sendi hana nú samt. Ég var svo nervös að tala fyrst að ég gleymdi alveg hvað ég ætlaði að segja. Seinni platan er betri. Endirinn er eins og ég sé með grátstafinn í kverkunum en það var nú ekki svo, bara ég var nervös. Ég hugsa að ég yrði ekki nervösari þó ég ætti að fara í prédikunarstól og tala yfir mörgum manneskjum.
Nú, er við höfðum eytt 2 klukkutímum í þetta fórum við að skoða í búðirnar og mikið er nú margt að sjá. Það var það versta að við höfðum svo lítinn tíma, komum svo seint til London. Kl. 7 var búðum lokað og þá varð maður að láta sér nægja að skoða gluggana. Það má nú líka sjá margt fallegt í gluggunum. Er við vorum orðnar þreyttar fórum við inn á tehús, ekki er hægt að kalla það kaffihús því það er víst einu sinni ekki hægt að fá kaffi þar. Já, við keyptum okkur te og brauð og síðan fórum við heim. Fyrst urðum við að taka neðanjarðarjárnbraut, keyrðum með henni í 10 mínútur og svo tókum við aðra lest sem gengur til Windsor og er maður 1 klukkutíma á þeirri leið. Veðrið þennan dag var yndislega gott, sólskin og blíða, alveg sem sumarveður. Það var yndislega fallegt víða á leiðinni til London. Maður keyrir meðfram ánni Thames. Hún er alls staðar afar breið og hólmar úti í henni, skógi vaxnir. Mikið held ég að sé fallegt hér á sumrin.
Ég er farin að fara til tannlæknis. Hann byrjaði á að taka tvær tennur í burt. Ég átti frí þennan seinni part sem ég fór til tannlæknisins. Áður en ég fór var frúin búin að segja að ég skyldi leggja mig er ég kæmi heim. Er ég kom heim hafði ég enga löngun til að leggja mig því það var ekki neitt að láta taka þessar tennur. Ég gerði það nú samt að leggja mig, bara af hlýðni við frúna. Hún var nú reyndar ekki heima. Er hún kom heim kom hún strax upp til mín vita hvernig ég hefði það og hvort mér væri ekki kalt, kom með teppi til að breiða yfir mig. Hún er alveg sérstaklega góð og hugsunarsöm. Hún hefur gefið mér peysu og inniskó. Svo veit ég að hún ætlar að gefa mér eitthvað í jólagjöf því hún var að spyrja mig hvers ég óskaði mér helst. Ég sagðist ekkert vilja. Mér þykir verst að ég get ekkert gefið á móti.
Núna fyrir nokkru tók hún mynd af mér og elsta syninum hér inni í herberginu sem ég sef í. Hún lét svo stækka myndina og gaf mér til að senda þér. Líka skrifaði hún til KFUK í London og dansks klúbbs, sem þar er, og spurði hvort það væri nokkur Íslendingur sem það vissi af sem vildi lofa mér að vera einn dag hjá sér í London og sýna mér borgina. Hún er búin að fá svar frá danska klúbbnum og veit það ekki af neinum Íslendingi en á gamlárskvðld á að vera skemmtun hjá klúbbnum og er mér velkomið að vera með. Frúin vill að ég fari en ég veit nú ekki hvort mig langar nokkuð. Ég vil alveg eins spandera þeim monningum á bíó hér. Það kostar 3 shillings að fara til London.
Jæja, elsku mamma mín, ég get ekki skrifað meira núna, ég má til að koma þessu í póstinn strax í morgunmálið, vona bara að það komist til þín fyrir jólin.
Ég skrifaði Tótu nokkrar línur að gamni mínu, mér fannst ég mega til að láta það vita að ég man eftir þeim. Viltu koma hinum umslögunum til skila? Ég geri það að gamni mínu að senda þetta, það verður svolítið jólaundirbúningslegra hjá mér þegar ég get skrifað á nokkur kort. Ég verð lítið vör við jólaannir. Það er alltaf það sama hjá mér. Þetta smádót, sem ég sendi í umslaginu til þín, gat ég ekki stillt mig um að kaupa þegar ég hugsaði um að ég gæti kannski komið því í umslag.
Núna verð ég að hætta. Hafðu það alltaf sem best, elsku hjartans mamma mín og þið öll
Alla Snorrad.
Elskulega Alla!
Í flýti hripa ég þessar línur eins og fyrri daginn þó fréttir séu engar nema líðan okkar allra góð sem er nú það allra besta. Svo er nú fyrir mér og ég veit að það er eins með þig.
Ég þakka þér hjartanlega fyrir þitt síðasta bréf sem öll hin. Ég verð alltaf fjarska glöð þegar ég sé póstinn koma heim þegar skip kemur frá útlandinu. „Þá er bréf frá Öllu“, kalla allir sem inni eru með miklum fagnaðarhreim.
Ekkert hef ég frétt af Rúti síðan bréfið sem ég sendi þér en aflaskeytin koma í útvarpinu á hverjum mánudegi. Það er voða misjafnt hjá þeim. Hilmir gengur með þeim verstu. Hann hefur núna 300 mál, sumir eru á öðru þúsundinu, en þeim líður ágætlega, þeir hafa ágætan kokk.
Nú erum við búin að hirða allt fyrir sunnan fell, kláruðum á sunnudaginn. Heyskapurinn alls 29 hestar af hvanngrænu og þurru. Svo er farið að slá Jónsborgartúnið. Það er snöggt eins og öll túnin niður frá og yfirleitt öll jörð. Það hafa verið svo miklir kuldar í vor, sjaldan nema 8 stiga hiti og þegar stormur er þá finnst manni nú kalt. Það var indælt veður 8., 9. og 10., logn og hiti og þá fannst manni nú indælt. Ég held einhvern veginn hafi verið 14 stiga hiti. Stundum hef ég orðið að vera í þykka frakkanum mínum utan yfir að raka. Hvernig líst þér á júlíhitann hjá okkur?
Núna í fjóra daga höfum við verið að atast í slátri úr henni Bröndu. Þú manst eftir henni. Það átti að eyða henni í vetur. Ég keypti kú í fyrrasumar en sú kýr var síðbær en Branda bráðsnemmbær svo ég ætlaði að láta hana lifa þangað til hinar væru bornar en svo mjólkaði hún dálítið og eftirspurnin svo mikil og hey nægileg svo það dróst alltaf en nú er yfirdrifin mjólk í bænum en alveg hreinustu vandræði með haga handa kúnum svo ég eyddi henni núna áður en fuglinn kemur (hann er að byrja að veiðast). Kjötið seldist allt. Innmatinn hafði ég sjálf. Sauð sultu úr höfði og fótum, bjó til bjúga. Blóðmörinn gaf ég mestallan, það þykir öllum svo gott að smakka hann. Ég er voða fegin að þetta er allt frá. Garðannir að mestu búnar en þær eru nú alltaf upp aftur og aftur. Svo verður haldið áfram með Jónsborgartúnið og svo suður frá aftur. Þetta gengur svona koll af kolli en guði sé lof að geta fylgst með í þessu en ég er ekki vel góð ennþá síðan flensan, alltaf hálfslæm í bakinu. Líklega taugagigt.
Aumingja Vitta, mikið á hún bágt, búin að vera rúmar þrjár vikur á spítalanum, núna aftur og búin að missa afl og hefur verið afskaplega mikið veik, mátti enginn koma til hennar. Það var nú fyrst á eftir, svo er hún nú að jafna sig.
[Niðurlag vantar]
Sanatorium Cottage.
Elsku mamma mín!
Það verður ekki langt þetta bréfið mitt, bara til að þakka þér fyrir bréfið þitt síðasta og láta þig vita að mér líður vel. Ég hef hreint engar fréttir af sjálfri mér núna, hef ekkert skemmt mér síðan ég skrifaði síðast. Það er alltaf yndislegt veður hér, sumarhiti. Það er líka allt að grænka og laufgast og nú er ekki nema 1/2 mánuður til við förum á baðstaðinn, bara að veðrið haldist gott áfram. Í sumarfríinu fara Weatheralls til Noregs eins og ég hef víst sagt fyrr og er frúin búin að útvega okkur Mínu pláss á meðan þau eru í burtu. Þetta pláss er hjá einum kennaranum við Eton og ætlar hann með sína fjölskyldu til Írlands. Við verðum báðar hjá sama fólki svo við bara hlökkum til að koma til Írlands því allir segja að það sé svo yndislega fallegt þar.
Hvernig líst ykkur á ástandið í Evrópu núna? Mikið hefði ég gaman af að fá pólitísk blöð, allar sortir. Það er óvenjumikið talað um pólitík hér núna. Ég held að fólk sé hálfhrætt um að stríð skelli yfir þá og þegar. Annars fylgist þið nú líklega betur með þessu öllu en ég, útvarpslaus. Ég sá í einhverju ensku blaði að Guðmundsson ráðherra á Íslandi væri farinn úr ráðherrastöðunni. Er það Haraldur Guðm.? Hvers vegna fór hann frá?
[...]Jæja, mamma mín, ég hætti nú í þetta sinn og óska ykkur öllum gleðilegra páska og sendi hér kort með. Viltu koma þeim til skila? Líði þér alltaf sem best, elsku góða mamma mín, og ég vildi að ég væri komin til ykkar um páskana, hjartans mamma mín.
Alla Snorrad.
Já mikið var nú líka gaman að fá blöðin. Ég gæti þegið fleiri. Ég er búin að skrifa aftur til Þóru á Akureyri og biðja hana að herða á Geir. Það er meiri karlinn að hafa ekkert látið heyra í sér.
Sanatorium Cottage, 30/6 1938.
Elsku mamma mín!
Þakka þér fyrir bréfið sem ég fékk nú fyrir viku síðan. Ég vona þú hafir fengið böggulinn sem ég sendi með Helgu. Ég hef verið svo löt að skrifa nú fyrir lengri tíma, meira þó að ég hef ekki svo mikinn tíma núna. Ég er að læra frönsku og það tekur alltaf svo mikinn tíma þegar maður reynir að læra eitthvað. En mér þykir svo gott að nota tækifærið til að læra frönsku þar sem ég get haft svo ágætan kennara, frönsk stelpa sem ég þekki. Svo hef ég verið að sauma kjól. Það eru nú reyndar tvær vikur síðan ég byrjaði á honum og er ég ekki alveg búin með hann, þó er ekki mikið eftir. Ég sauma og sníð hann alveg ein og held ég hanni ætli að fara ágætlega. Það eru svo góð snið sem maður getur keypt sér og leiðbeining hvernig á að sauma að það er enginn vandi.
Ég er alltaf að sjá meira og meira núna. Í dag fór ég með mörgu fólki til að skoða eina verksmiðju hér í næstu borg. Þessi verksmiðja framleiðir höfuðverkjaskammta líkt og aspirín, þó betri. Þeir eru nefndir "aspero". Þessi kona, sem kemur hingað og hjálpar ef gestir eru hér, ég hugsa ég hafi sagt þér af henni fyrr, hún er í sjálfstæðisfélagi og þetta félag ákvað að fara í þessa ferð. Það voru um 40 meðlimir sem tóku þátt í þessum túr. Missis Hetters gat útvegað mér far með þó ég væri ekki félagsmeðlimur. Jú, við lögðum af stað kl. 2 í tveimur bílum. Það voru allt sona heldur eldri konur þarna með, ég var eina stelpan, en það gerði nú ekkert til. Er við komum til verksmiðjunnar var kl. 2 1/2 og þar tók forstjóri á móti okkur og sýndi okkur um. Það eru um 450 manns sem vinna þarna, 100 stelpur við skrifstofustörf og 100 við ýmisleg önnur störf og svo menn við vélar og alls lags svoleiðis. Verkafólkið hefur alls lags þægindi innan verksmiðjunnar. Til dæmis er það kemur á morgnana í rigningu og svo þá er þar þurrkklefi til að hengja blautar kápur, sokka og skó og er það allt þurrt um hádegi þó það hafi verið gegnumblautt er það kom. Það hefur líka leikfimisal, tennisvöll og sundlaug. Ljósabað getur verkafólkið líka fengið fyri um 20 aura í 6 mínútur og er það afar ódýrt miðað við frá læknum. Hver maður fær gefins pela af mjólk á dag og eina máltíð. Ég veit ekki almennilega hvað mikið kaup er borgað í þessari verksmiðju en var sagt að það væri einna best borgað í þessari verksmiðju af öllum.
Við vorum að skoða verksmiðjuna til kl. 4. Þá var farið með okkur inn í borðsal og fengu allir te og brauð og kökur. Fyrst fengum við þó að skoða eldhúsið. Þar var okkur sýnt um. Til dæmis var þar vél sem skrælir allar kartöflur. Okkur var sagt að þessi vél hýddi 3 poka á þremur kortérum, 1/4 tíma með kartöflupokann. Leirtausuppþvotturinn er svoleiðis að bollar og diskar eru látnir í grind og síðan látið ofan í sjóðandi sápuvatn og látið sjóða í nokkrar mínútur, þá tekið upp og látið í sjóðandi hreint vatn og þar með er uppþvottinum lokið, engin tuska eða hönd sem snertir það til það er sett á borðið aftur, þá vel hreint og gljáandi. Já, þótti þetta reglulega gaman að sjá þetta allt.
Eitt kvöld fór ég í annan túr með mörgu fólki. Það var um 1 kl.tíma keyrsla. Við fórum til að sjá sýningu sem nefnd er "tatto". Það eru enskir hermenn sem sýna hvað þeir eiginlega geta og gera í stríði og friði. Þeir létu sem þeir væru í bardaga, skothríð og gauragangur. Maður sá hvernig hver herfylkingin marséraði upp eftir aðra meðan skothríðin dundi yfir og sópaði þeim niður en þeir sem eftir voru héldu áfram sem ekkert væri og unnu kastalann sem þeir voru að berjast við. Það var nú varla hægt að verjast hlátri að sjá er þeir voru að falla, hrundu niður líkt og gras sem verið er að slá á túni. Sumir voru ekki mikið særðir og voru að skríða saman, velta yfir aðra sem ekki gátu hreyft sig. Maður hló því þetta var allt að þykjast þó það í raun og veru sé nú svona þegar um reglulegt stríð er að ræða. Það sem mér þótti einna mest gaman að var loftárás. Það voru þrjár óvinaflugvélar sem komu yfir og nú var allt sett upp í flýti til að verjast þeim. Kastljós og fallbyssur til að skjóta á þær. Flýtirinn á þeim er þeir voru að koma þessu fyrir var aðdáanlegur og nú hófst skothríðin. Þeir skutu eina flugvélina niður fljótlega. Maður sá hvar hún féll niður, virtist vera í ljósum loga. Það sem ég gat ekki skilið hvernig þeir gátu látið þetta líta út sem raunverulegt. Hinar tvær komu afar nálægt og skutu úr báðum endum. Þrisvar flugu þær yfir og komu svo nálægt að ég hélt bara að þær mundu velta mönnunum um sem fyrir voru. Engan sakaði samt. Það var svo stórfenglegt að sjá þetta allt, ég skal aldrei gleyma því.
Svo var leikfimisýning. 600 hermenn sýndu leikfimi og sjá allan þennan fjölda gera leikfimisæfingar sem einn maður án þess að heyra nokkurt orð sem skipaði fyrir var yndislegt. Það var alveg dimmt orðið, kl. var um 11 en afar sterk kastljós lýstu upp völlinn er sýningin fór fram á. Að endingu voru kastljósin slökkt en þá hafði hver maður af þessum 600 ljós í sinni hvorri hendi, líkt og vasaljós. Þau voru græn, rauð og gul. Maður sá þá ekkert nema þessi ljós sem hreyfðust öll í takt og mynduðu alls lags "fígúrur", tungl, stjörnur og alls lags. Ég vildi bara óska að þið hefðuð öll verið þarna og séð. Það var reglulega þess vert að eyða 8 krónum til að sjá það. Þetta kvöld voru um 70 þúsund manns að horfa á, geta verið 80 þúsundir. Oftast hafði verið fullt en þetta var næstsíðasta kvöldið svo það var heldur farið að fækka, var búið að standa yfir í viku. Kl. var 2 um nóttina er ég kom heim.
Jæja, mamma mín, ég man nú ekki meira núna og þó býst ég við að þú verðir að láta þér endast þetta bréf þangað til í ágúst. Það er nefnilega kominn fimmti júlí en 28. fer ég til Írlands og býst ég ekki við að gefa mér tíma til að skrifa aftur áður en ég fer en ég skal skrifa undireins og ég kem þangað. Ég hlakka bara til að fara. Ég fer í bíl alla leið. Mína fer ekki með og þykir mér það nú leitt svona í aðra röndina. Þetta fólk sem ég fer með er eitt af þessum skólakennurum. Corbett er nafnið. Hann er kennari við Eton College. Hann og konan hans, 2 börn og barnfóstra og aðstoðarbarnfóstra, svo bróðir Corbetts og konan hans. Þetta er nú fólkið. Mína var fyrst ráðin líka, sem kokkur. Frú Weatherall útvegaði okkur þetta og gegnumgekkst allt. Við áttum að fá heldur minna kaup heldur en við fáum hér og var ég nú ekkert að fárast í því. Það er um 3 krónum minna á viku sem ég fæ en ég gæti aldrei átt tækifæri á að sjá Írland fyrir 12 kr. svo ég var hreint ekkert að hugsa um peningana svo lengi sem fólkið er gott og ég get gert mín verk. Jú, ég átti að vera sem stofustúlka en Mína kokkur. Okkur þótti nú samt betra að sjá frúna og tala við hana sjálfar og Mína ætlaði að reyna að fá hana til að borga meira kaup. Hún var reglulega almennileg og stóð allt heima sem frú Weatherall hafði sagt okkur en er Mína nefndi kaupið sagðist hún ekki geta borgað meira og myndi vera betra fyrir Mínu að koma ekki með ef hún héldi hún myndi vinna fyrir of lítið kaup. Gaf hún þó vikuumhugsunartíma og lét Mína hana vita áður en vikan var liðin að hún vildi koma með en nei takk, frúin skrifaði og sagðist vera búin að ráðstafa því á annan veg. Mína var nú frekar skúffuð. En nú fékk ég boð frá henni að koma og tala við frúna. Jú, ég bjóst við að ég fengi uppsögn líka. Nei, húnvildi bara fá að vita hvort ég vildi fara með þeim án Mínu. Hún sagðist gjarnan vilja hafa mig. Jú, ég sagði ef það stæði sem um hafði verið talað með verkin þá hefði ég sagt já og vildi koma með og hefði ekki snúist hugur síðan ég talaði við hana síðast og tók ég þá fram þá og aftur núna að ég kynni ekkert í matreiðslu og gæti hún ekki ætlast til neins af mér í þá áttina. Ég sagðist ekki einu sinni geta sneitt brauð nema tommuþykkar sneiðar en Englendingar vilja hafa brauðið svo þunnt sneitt. Ég sagðist bara vilja láta hana vita hvers hún gæti ætlast til af mér og væri hún sjálfráð hvort hún vildi taka mig. Hún sagði það væri allt í lagi, hún ætlaði að matreiða sjálf, bara ef ég vildi hjálpa til með önnur verk.
Nú svo það er ákveðið að ég fer. Ég býst nú við að það komi á mig eldamennskan að einhverju leyti. Mér stendur þá á sama, ég geri það sem ég get, hitt verður að vera eftir. Það fer til að fiska og hugsa ég að sé reglulega fallegt þarna sem við verðum, fjöll, vötn og ár. Það er á vesturströnd Írlands svo við förum yfir Írlandshaf, komum til Dublin, höfuðborgar Írlands, og síðan yfir þvert landið í bíl. Það verður alveg yndislegt. Ef þú hefur kort geturðu séð hvar ég verð, einhvers staðar nálægt Galway.
[...]Ég bið voða vel að heilsa öllum heima, guð gefi þér allt það besta, elsku mamma mín, þú átt það skilið, ég vildi bara ég væri eins góð og þú. Bless þín elskandi dóttir.
Alla Snorrad.
Júlí, 1938.
Elsku mamma mín!
Bara nokkrar línur með Ásu bréfi. Ég ætlaði að vita hvort þú gætir útvegað meira af þessu sem þú sendir mér. Er ég sagði systur Mínu frá hvað mér batnaði vel þá langaði hana svo mikið að reyna þetta líka. Ég tími ekki að láta hana hafa neitt af mínu þó að það sé nú næstum helmingurinn eftir og ég sem sagt alveg góð. Þess vegna ef þú gætir útvegað mér og sent það til mín með einhverjum eða einhvern veginn þætti mér voða vænt og láttu þá verðið fylgja með.
Ég hef það ágætt en er þó reglulega skúffuð yfir sumarveðrinu. Alltaf hálfkalt og rigning. Það er eins og versta sumar heima. Ég er þó að vonast eftir að það verði því heitara í ágúst.
Mína hefur það ágætt en þó er hún og hennar fólk hálfeyðilagt núna. Systursonur hennar liggur á spítala alveg fyrir dauðanum. Núna í þrjá daga hefur hann alveg verið talinn af. Læknarnir gefa enga von en samt getur nú verið að hann hafi það af. Ég veit ekki hvað veikin er á íslensku en það er nefnt hér "diphtheria", afar smitandi og hættuleg veiki. Drengurinn er 7 ára og afar mikið uppáhald allrar fjölskyldunnar. Mamma og pabbi hans komu til Windsor núna í gær. Ég vona að drengurinn hafi það af.
Já, viltu senda mér mál af fótunum á Gerðu litlu ef hún er ennþá hjá þér eða biðja Þuru að senda mér. Mig langar að kaupa skó handa henni þegar ég kem heim. Eitt enn. Ef þú hefur ekki sent ennþá þetta sem verið var að smíða fyrir þig þá sendu það ekki fyrr en í miðjum september. Það gæti viljað til annars að það yrði að borga toll á því tvisvar, fyrst í Englandi og síðan í Noregi því öll bréf og pakkar, sem koma, verða send til Noregs til þeirra.
Jæja, mamma mín. Ég læt þetta nægja núna. Láttu mig vita ef það er eitthvað smálegt sem ég á að kaupa fyrir þig þegar ég kem heim. Það er betra að vita það í tíma. Ég bið voða vel að heilsa öllum heima, Setbergi, Sunnuhlíð og öllum sem ég þekki, Bensa, Siggu, [ólæsilegt] Guð gefi ykkur öllum góða líðan, hjartans mamma mín.
Þín elskandi dóttir, Alla Snorrad.
[Vantar upphaf bréfs og dagsetningu]
...ins. En sá unaður að geta nú þvegið sér og fengið sér góðan mat að borða og hrist af sér þá leiðinlegustu sjóferð, sem ég hefi farið, og hef ég þó oft komið á sjó. Barnfóstran og hjónin með börnin voru á fyrsta farrými, en höfðu engan klefa. Gátu þó komið sér fyrir í baðherbergi. Það bjó um börnin í baðkerinu, kvenfólkið lá á gólfinu, en karlmennirnir á ganginum fyrir utan. Það hafði teppi og kodda, og eftir því sem barnfóstran sagði mér, þá hefur bara farið vel um það. En síst bar það sig betur yfir líðaninni á þessu skipi en ég. Ástæðan fyrir þessum þrengslum á skipinu var sú, að tvö skip áttu að fara, en annað bilaði á síðustu stundu,og var því öllum farþegunum hrúgað í hitt. Hjónin voru svo reið yfir þessari meðferð á þeim, að láta þau sofa í baðherbergi, að þau töluðu um að fara í mál út af þessu og fá fargjaldið endurgreitt. Þau voru öðruvísi svefnherbergjum vön. Ég óskaði með sjálfri mér,að ég hefði mátt skipta við þau, þótt ekki hefði verið nema hálfa nóttina.
Barnfóstran fékk stórt og gott herbergi á gistihúsinu með börnin. Okkur kom vel saman, og reyndi ég að vera henni hjálpleg með börnin. Við vorum búnar að koma þeim í svefn og sestar í sinn djúpa, þægilega stólinn hvor og vorum um það bil að sofna, þegar frúin kemur inn og biður mig að fara út: Ég gæti setið frammi á gangi, því að það taki svo mikið loft frá börnunum, að margir séu inni hjá þeim. Gluggar voru þó opnir, því að hlýtt var í veðri. Ég varð svo undrandi, að ég gat ekki einu sinni brosað að annarri eins vitleysu. Þetta varð þó til þess, að ég sá meira af borginni en annars hefði orðið, því að ég var syfjuð og langaði helst til að sofa. En þetta vakti mig svo, að ég labbaði út, fór inn í fyrstu bókabúð, sem ég sá og keypti mér kort yfir borgina. Gekk svo um í tvo tíma og skoðaði það helsta, sem var að sjá eftir því sem kortið vísaði til.
The Hatbox Rosturk
Westport
Co Mayo
Ireland
5/8 1938.
Elsku mamma mín.
Nú er ég komin til Írlands og líkar mér þar bara vel. Það er yndislega fallegt hér, minnir mig afar mikið á Eyjafjörð og aðeins 5 mínútna gangur niður að sjó svo ég get farið í bað ef ég hef nokkurn frítíma sem ég hugsa nú að ég hafi bráðum því ég hefi heyrt að það fari allt í burtu í vikutíma eða svo. Þá verðum við eftir barnagæsla, 2 krakkar, kokkur og ég og verður það alveg stórgöfugt. Barnagæslan, eða nanní er hún kölluð, er reglulega góð en húsmóðurinni er ég nú ekki sérlega hrifin af. Eiginlega eru þær tvær húsmæðurnar, tvenn hjón og ætla frúrnar að vera húsmæður sína vikuna hvor. Það léttir alltaf af okkur fargi þegar það fer allt út.
Við erum búin að vera hér viku. Veðrið er alveg yndislegt. Ferðin hingað var ansi skemmtileg. Ég var fyrst með nanní. Við lögðum af stað kl. 5 á fimmtudaginn var. Fyrst með lest til London og skiptum um járnbraut þar um lest. Komum til Liverpool kl. 9 1/2 um kvöldið. Við fórum beina leið niður að skipi. Þar hittum við húsbændurna. Ég var á þriðja plássi en hitt allt á fyrsta. Ég var nú bara fegin að vera hvergi nálægt því. Það var svo margt fólk með að það var ekki nokkur leið að fá koju, ekki einu sinni sæti. Ég húkti á ferðatösku alla nóttina. Við lögðum af stað kl. 11 og komum ekki til Dublin fyrr en kl. 8 um morguninn. Ég var ekki sjóveik og svaf mestalla nóttina sitjandi á töskunni. Ég rétt heyrði gegnum svefninn veinið í fólkinu, flest var að sálast úr sjóveiki og heyrði ég marga tala um það um morguninn að þetta væri sú lengsta nótt er það hefði lifað. Það var sama með fólkið á fyrsta plássi, það fékk enga koju, var að þvælast með blessuð börnin frammi á gangi og inni í baðherbergi. Ég hitti ekki samferðafólkið fyrr en á tollstöðinni því þangað varð maður að fara með farangur sinn er maður yfirgaf skipið. Í fyrstunni var ákveðið að fara beina leið í bílana af skipi og komast á áfangastaðinn sama dag eða kvöld en þar sem mannskapurinn hafði haft svo slæma nótt þá var fyrst stoppað í Dublin. Farið á hótel þar og stoppað til kl. 5. Ég gekk um borgina svona það sem ég þorði að fara upp á það að rata til hótelsins aftur.
Já, kl. 5 var haldið af stað áleiðis til vesturlandsins í tveimur bílum. Það var farið til vinafólks húsbændanna og gist þar. Það var nú samt ekki pláss fyrir mig á þessum stað og varð því herra húsbóndinn að keyra með mig til næsta þorps þar sem var hótel en til allrar hamingju, hótelið var fullt svo herrann fór með mig til frænda frúarinnar og þar fékk ég gistingu og hafði það reglulega skemmtilegt þar. Ég svaf til kl. 10 þennan morgun og var færður morgunverðurinn í rúmið í fyrsta skiptið síðan ég var heima í haust.
Kl. 11 um morguninn var lagt af stað aftur og haldið áfram þangað til við komum á áfangastaðinn kl. 6 um kvöldið. Það var nú ekkert sérstaklega fallegt neins staðar sem við keyrðum um. Ég bjóst við að sjá svo mikla náttúrufegurð því allir voru að segja hvað ég væri heppin að hafa tækifæri til að komast til Írlands, það væri svo fallegt þar. Jú, það er ansi fallegt hér sem ég er núna en þó ekki nálægt því eins og ég hef séð heima á Íslandi. Hvað ég hlakka nú annars til að koma heim í haust.
Mína kom ekki með til Írlands en það er þó stúlka hér sem fæst við eldamennskuna og á að hjálpa til með húsverkin en hjálpi mér, hún er alveg ómöguleg. Ég er svo þreytt á henni strax. Það versta við hana er að hún er svoddan sóði. Ég hef varla lyst á matnum sem hún býr til. Það er bara gott að húsbændurnir sjá ekki til hennar er hún er að matreiða. Ojæja, það eru aðeins þrjár vikur eftir.
Ég hef ekkert heyrt frá Weatheralls ennþá en þau hljóta að vera komin til Noregs. Ég finn það núna hvað ég hef verið mikið heppin í fyrstunni er ég kom til Englands að lenda hjá þeim frekar en einhverjum álíka og Corbetts sem ég er núna hjá.
Mína fékk atvinnu í Windsor í 1/2 mánuð sem kokkur og svo ætlaði hún heim í frí og ég ætlaði heim til hennar núna er ég kæmi frá Írlandi en svo er það allt breytt. Í síðasta bréfi skrifaði ég að frændi hennar lægi veikur. Hann dó eftir 1/2 mánaðar legu í sjúkrahúsi. Mamma og pabbi Mínu komu til Windsor áður en drengurinn dó og voru fram yfir jarðarför. Það bar sig allt afar illa. Mína kom ekki til vinnu í viku á eftir og býst ekki við að hún komi meir til Weatheralls þar sem hún tók sér svo nærri missi drengsins. Finnst mér ég ekki geta farið með henni heim. Mig langar nefnilega að skemmta mér eitthvað þar sem ég hef svo góðan tíma en það verður ekki hægt fyrir mig ef ég er með henni, ekki fara á bíó eða svoleiðis. Ég ætla að vera í Eton þennan 1/2 mánuð. Ég get verið í Sanatorium Cottage og haft það reglulega náðugt. Ég hlakka reglulega til. Ég skal svei mér sofa fram eftir á morgnana.
Jæja, mamma mín, ég er orðin svo syfjuð núna svo ég hætti í þetta skipti. Bið voða vel að heilsa öllum heima. Góða nótt, elsku hjartans besta mamma mín.
Þín elskandi dóttir
Alla Snorradóttir.
Ég hef ekki fengið bréf frá þér núna í meira en mánuð. Ég er að vonast eftir bréfi núna á hverjum degi en alltaf vonbrigði. Fékkstu pakkann með Helgu frænku? Þura hefur ekki skrifað heldur. Var hún lengi heima? Var ekki gaman að hafa litlu Gerði? Hvað ég hlakka til að sjá ykkur öll.
Í þetta sinn finnst mér ég þurfa að senda þér nokkrar línur. En því miður verða þær ekki til að gleðja þig. En maður verður nú að taka því sem að manni er rétt og beygja sig fyrir því að lífið er ekki tómur gleðileikur. Eins og þú sérð á yfirskrift þessa miða er nú í dag laugardagur 6. ágúst, og það er fyrri þjóðhátíðardagur þeirra Vestmanneyinga. Svo nú er glaumur og gleði inni í Herjólfsdal. En það er samt engin gleði í Steini. Því nú liggur mamma þín sjúk á Sjúkrahúsinu í Vestmannaeyjum. Svo að þú getur nú getið því nærri, hvort við Sigríður séum í miklum gleðiham. Heimilisfólkið í Steini er nú ekki annað - sem stendur - en við Sigga og Sara frá Varmahlíð.
Um veikindi mömmu þinnar get ég lítið sagt. Hún var lengi búin að kvelja sig á fótum, sárlasin og oft með hitaslæðing. En svo er hún nú búin að liggja alveg rúmföst í vikutíma og í fyrradag var hún flutt á sjúkrahúsið eftir fyrirsögn læknis og hefur nú alltaf háan hita. Læknarnir gefa lítið upp um það hvað að henni gangi, annað en það að það sé bólga innvortis. En hvort þeir geta læknað það, má guð vita.
Ég símaði til Þuru systur þinnar í gær og bað hana að koma hingað ef hún mögulega gæti og fékk svo skeyti frá henni aftur að hún kæmi með fyrstu ferð frá Rvík en veit nú ekki hvað lengi hún getur verið hér. Að líkindum óþægilegt fyrir hana að vera lengi að heiman. Líka ætla ég að senda Rúti skeyti því mér finnst það óbærilegt að ekkert ykkar barnanna sé heima.
Jæja, elsku Alla mín. Ég vildi nú helst að þú værir komin heim. Auðvitað verður nú reynt að gera það sem maður getur fyrir mömmu þína, en það er svo óendanlega lítið sem maður getur gert. Það er guð sem ræður og stjórnar þessu öllu saman og við skulum umfram allt biðja hann hjálpar, það mun öllum reynast best.
Mamma þín og Sigga biðja hjartanlega að heilsa þér.
Vertu sæl, guð veri með þér allar stundir.
Þess biður þinn einl.
Benedikt Jóhannsson.
Elsku hjartans Alla mín.
Aðeins örfáar línur. Þótt ég liggi hér á sjúkrahúsi með nokkuð háan hita líður mér þó ekki mjög illa, fel mig drottni og aftur öll þúsund sinnum Kristi anda?
Þín elskandi móðir.
Þorgerður Jónsd.
Sjúkrahúsi, 17/8 1938.
Mín elsku hjartans Alla.
Mig langar að skrifa þér fáar línur, bara til að láta þig sjá þráðinn í hugsunum mínum í gegnum þetta áfallandi sjúkdómsböl sem að vísu er mér ekki langt ennþá, ekki fullar þrjár vikur og er þó heldur að batna. Já, bara mikið, ég hef orðið lágan hita, 5 kommur í morgun, 7 í gærkvöldi. Í morgun greiddi ég mér sjálf og þvoði en samt hef ég nokkrar þrautir í bakinu, eins verður mér óglatt af flestu sem ég borða þó að það sé heldur að lagast. Ég sef ágætlega flestar nætur og hjúkrun finnst mér hér ágæt, allt fyrir mann gert hér á sjúkrahúsinu. Við erum 4 á stofu, engar mikið veikar. Heimsóknir eru afskaplega miklar hjá mér. Til dæmis komu 10 í dag. Áhrifin eru fjarskalega misjöfn sem frá þeim streyma en allir koma þó víst í þeim eina sameiginlega tilgangi sem [ólæsilegt] að auðsýna mér kærleika og hjartanlega samúð. Þura mín elskuleg kom eftir að ég veiktist og var rúma viku. Hún þurfti að fara vegna Ingigerðar enda var mér þá farið að batna. Ég sá fjarska eftir henni þegar hún fór. Ég átti alltaf von á henni á vissum tíma strax og tíminn byrjaði og svo gat ég svo margt sagt við hana sem engan annan.
Benedikt og Sigga stunda heimilið eftir fremstu getu með sinni sérstöku alúð og trúmennsku eins og þú þekkir. Rútur hefur nýlega hringt heim að spyrja um mig. Þeir eru [ólæsilegt] Hilmis menn eru með [lægstir?] af Vestmanneyingum og það held ég að þeim líki nú ekki vel.
Ég man svo ekki fleira, hugsunin snýst öll um veru mína hér og þrá eftir bata og lengra lífi. Mér fannst marga daga, meðan hitinn var sem mestur, dag eftir dag hélt ég bara að ég myndi deyja og náttúrlega sætti ég mig vel við það þó í aðra röndina langaði mig til að lifa, helst þá vegna elsku krakkanna minna, eins Siggu, Bensa og margra annarra sem ég gæti orðið til einhvers liðs. Annars get ég tekið undir með Páli sem hann segir hvenær sem að þrengir að mig langar að fara héðan og vera með Kristi, það væri miklu betra. Ég treysti, vona og bið að guð sem hefur byrjað í yður hið góða verkið. Lestu Páls bréf til Filippusmanna, 1. kapítula.
Þetta eru nú hugsanir mínar og heilabrot, helst þegar ég vaki á nóttunni sem er nú ekki nema stund og stund. Á daginn les ég og truflast af öðrum, við erum orðnar 5 á stofu.
Hjartans kveðjur til Mínu, húsbændanna, barnanna og allra sem þér þykir vænt um. Fel ég ykkur svo öll í umsjá og vernd hins kærleiksríka drottins sem vantar hvergi vegi, sem vantar aldrei mátt til að hugga, hjálpa og styrkja alla sem honum treysta. Kveð ég þig svo með einum stórum móðurkossi, elskan mín. Þorgerður Jónsdóttir.
Nú er sá 20. Ég er alltaf að hressast. Samt er ég lítið farin að setjast upp ennþá, skrifa þetta liggjandi aftur á bak. Sigga og Bensi biðja kærlega að heilsa, eins Setbergi. [Ólæsileg setning] Bless, mamma.
Vestmannaeyjum, 26.8. 1938
Elsku blessuð Alla mín!
Þakka þér hjartanlega fyrst fyrir kortið svo stóra bréfið og síðast fyrir þitt indæla bréf í dag. Öll þessi bréf [ólæsilegt] eru frá Írlandi.
Ég er rétt nýbúin að skrifa þér en af því ég veit hvað þér líður illa og hvað þú þráir að frétta af mér skrifa ég þessar línur þó lítið sé til að segja. Ég er alltaf að hressast, fór snöggvast í stól í dag. Læknirinn sagði að ég myndi geta klætt mig í næstu viku. Hitinn er orðinn örlítill, 3-4 kommur á morgnana og 8-9 á kveldin og maginn, sem var í tölverðu ólagi, er mikið að batna. Hér líður mér alveg ágætlega.
Eins og ég sagði í síðasta bréfi er hjúkrun og allar viðgjörðir hér alveg ágætar og á heimilinu gengur allt sinn vanagang. Náttúrlega er leiðinlegt hjá þeim heima en hvað þig snertir liggur þér ekkert á. Ég vona að ég sé úr allri hættu og róleg á meðan ég þarf að vera hér. Svo fer ég heim. Þú bíður bara þangað til togarar fara að ganga. Benedikt er nú alltaf dálítið órólegur og kvíðinn enda var útlitið nokkuð svart á tímabili. Sjálf var ég hrædd að ég myndi deyja og þá vildum við vera búin að gera þér aðvart ef ske kynni að þyrfti að senda alvöruþrungið skeyti.
Elskan mín! Þú segir að þú hefðir heldur átt að vera veik, en dásamleg er ráðstöfun guðs, þú veik meðal allra ókunnugra en ég hér borin á höndum af öllum, þvílíkur munur. Hefðir þú veikst í útlandinu þá hefði ég orðið veik heima af hugsun um þig. [ólæsilegt] og fer Brúarfoss af stað í kveld. Ása kom í gærkveldi, hún kemur oft á kveldin. Hún biður kærlega að heilsa þér og segist skrifa þér [ólæsilegt] með næstu ferð sem er 8. september. Ragna er þar heima núna í sumarfríi. Ég man ekki eða nenni að segja meira. Jú, í dag á að jarða Guðrúnu Lárusdóttur og 2 dætur hennar, önnur 21 árs hin 17. Þær voru að fara austur á Gullfoss og Sigurbjörn Ástvaldur Gíslason í Ási við Rvík og danskur maður sem keyrðu. Við Tungufljót í Biskupstungum biluðu bremsurnar og rann bíllinn í 13 metra hæð og ofan í fljótið sem er hyldýpi. Bílstjórinn og Sigurbjörn björguðust en konurnar 3 drukknuðu og varð að fá kafara til að ná líkunum. Þvílíkt ægilegt slys. Þú kannast við þessi hjón. Guðrún var alþingismaður, fátækrafulltrúi og margt fleira. Elsku barnið mitt, mikið þykir mér vænt að heyra hvað þú setur von þína og traust til drottins. Öllum sem það gera líður í innsta eðli sínu vel og bið ég og vona að það styðji þig alla ævi. Ég get alltaf verið að lesa bréfið, blessað bréfið síðasta. Ég las það fyrir sjúklinga sem eru með mér á stofu og eiga börn. Þær öfunda mig að eiga svona elskulega dóttur. Það skín svo mikil ástúð og meðaumkun út úr því samfara lifandi guðstrú. Þetta allt vermir og gleður svo innilega hjarta mitt. Guð geymi þig og leiði heila heim, biður þín móðir fyrir elsku barninu sínu.
Þorgerður Jónsdóttir.
Sigga [ólæsilegt] á Setbergi biðja kærlega að heilsa.
Vitta er alltaf að senda til mín til að vita hvernig mér líður, hún er lengi búin að vera við rúmið, það er giskað á að eitthvað sé komið á stokkana sem kallað er, þó er það nú ekki víst að satt sé, bless mamma.
Steini, 6/9 1938.
Komið þið öll blessuð og sæl, elskurnar mínar. Þakka ykkur öllum allt gott. Ég skrifa af sjúkrahúsinu þó Steinn standi fyrir ofan, ég mundi ekki hvar ég var í bili.
Seint gengur með batann. Að vísu er maginn og lystin orðið sæmilegt. Ég borða orðið allan mat nema mjólk og verður ekkert til muna illt af neinu og er hætt að leggja af, ég hugsa heldur að braggast, en ekki vill hitinn alveg hverfa. 3-4 á morgnana en alltaf 38 1-2 á kvöldin. Ég hef tvisvar farið í stól með nokkru millibili og varð um það í bæði skiptin og verður ekki hugsað meira um það í bili, bakið er svo afleitt. Það hefur verið tekin mynd og svo aftur síðastliðinn föstudag tekin mynd. Einar segir fátt, heldur kannski það sé ristilbólga. Ég spyr hann líka lítið um það, mér er nokkuð sama, bara að mér gæti batnað. Ég sef alltaf vel og líður flesta daga sæmilega.
Heima er allt við sama. Gömlu hjúin halda öllu gangandi með sinni vönu elju og trúmennsku en ósköp angurvær og kvíðin.
Þura mín elskuleg, skrifaðu Öllu með næstu ferð og sendu henni þá þetta bréf með, svo ég þurfi ekki að skrifa henni. Ég hef ekkert annað að segja henni um þetta sama og þér.
Aldrei kemur bréf frá Aðalsteini. Þeir fara víst bráðum að koma að norðan, svo segi við ykkur öll, sem þennan miða lesið: Guð geymi ykkur öll og blessi, biður ykkar elskandi móðir, Þorgerður Jónsdóttir.
Alla mín, getur þú ekki komið með 2 hitapoka. Ég lána minn konu sem búin er að liggja 9 ár, hún segist elska pokann.
Vestmannaeyjum, 20/2 1939.
Kæra systir. [Bréfið er til Þorgerðar Jónsdóttur og því til systur í guði].
Það er langt síðan ég ásetti mér að skrifa þér nokkrar línur, en það er eins og ég þurfi alltaf að nota tímann til einhvers annars. Mikið óskaði ég þess heitt að þú værir komin hingað til okkar, dagana sem þeir voru hér, Ólafur og Gunnar. Það voru óvenjulegir dagar, sem staðfestu að enn eru þau sannleikur orðin um "víðar dyr og verkmiklar og andstæðingarnir eru margir." I. Kor. 16.9.
Síðan ég kom hingað, hefur stundum verið meiri aðsókn, en nú, því yfirfullt var húsið okkar aldrei nema síðasta kvöldið, en ég hefi aldrei verið þar, sem áhrif Guðs Anda hafa verið kröftugri og augljósari, en þau voru á þessum samkomum.
Hinn hreini og afdráttarlausi boðskapur þeirra félaga, sem auk þess var studdur af hinni miklu reynslu og þekkingu, sem Ólafur hefir öðlast í sínu starfi, hneykslaði auðvitað marga en hinir virðast líka vera allmargir - á okkar mælikvarða - sem fundu Frelsarann og hétu honum í fullri alvöru heilhuga fylgd, auk þess sem ég er viss um að hinir trúuðu eignuðust nýja djörfung og dýpri skilning en þeir áður áttu.
Ég get ekki lýst þeim blessunaráhrifum sem mér veittust þessa daga, en ég skammaðist mín fyrir að hafa átt svo litla trú að það, sem gerðist kom mér alveg á óvænt. Það hefur orðið yndisleg breyting á söngflokknum. Palla, Sigga Halldórs og Júlla hafa að fullu gert upp og fengið sigur, sem ljómar af svip þeirra. Vera má að fleiri úr þeim hóp hafi sigrað og ýmsa aðra gæti ég nefnt utan söngflokksins, sem síðan hafa sótt biblíulestrana og samkomurnar, af sýnilegri þrá eftir samfylgd við hinn lifandi Guð.
En hér vantar hirði, og ég veit að þeir eru margir, sem óska þess með mér, að sr. Sigurjón komi aftur í vor. Sr. Halldór er að vísu velviljaður og starfsfús, en virðist eiga svo lítið til að gefa. Annars er erfitt að skrifa um þetta mál, og ég vildi að ég gæti átt kost á að tala við þig um þetta og svo margt annað.
Ég skil ekki hvers vegna Guð leggur á þig þessi langvarandi veikindi, en ég bið hann að vera með þér í gegnum alla erfiðleika þína og ég veit að hann gerir það því hann hefir sjálfur lofað því. Lestu 5 fyrstu versin af Jes. 43. Þar er ekkert fyrirheit um að komast fram hjá andstreymi og eldraunum en þar stendur: "Óttast þú eigi - ég Drottinn er Guð þinn — frelsari þinn. Óttast eigi því að ég er með þér.
Guð gefi þér náð til að lifa og líða í öruggu trausti til hans sem fyrirheitin hefir gefið.
Með bróðurkveðju.
Steingr. Benediktsson.