"Drottinn elskar - Drottinn vakir, daga og nætur yfir þér."
Það er fagur boðskapur sem íslenska skáldið flytur í þessum orðum. Hefur þú ekki skynjað hversu stórkostlegt þetta er að sjálfur Guð, óendanlegur í mætti sínum og visku, beygir sig niður að okkur mannanna börnum með þeirri ást og umhyggju sem aðeins verður líkt við hið besta foreldri ef við eigum að reyna að taka líkingu af einhverju í heimi hinna ófullkommnu og skammsýnu manna. Já, við eigum vafalaust öll auðvelt með að viðurkenna fegurð þessa boðskapar en jafnframt kann að koma upp hugsunin að hann verði að hafa fleira sér til gildis ef hann eigi að grípa mann þeim tökum sem honum er ætlað. Fegurðin getur verið einber skáldskapur án nokkurra stoða í lífi manns - Hún getur verið eins og glansmynd sem missir allan gljáa sinn og lit þegar hún stendur andspænis lífinu sjálfu með sínum brennandi viðfangsefnum. En það sem íslenska skáldið mótaði í þessi orð er ekki fegurð fallvaltra mannlegra hugsana mótuð í glæsileg glamuryrði. Þetta er fagur boðskapur og sannur. Þetta er reynsla leitandi sálna um allar aldir. Þetta er reynsla sem hvert gott heimili, hver góð móðir hefur leitast við að hjálpa barni sínu til að öðlast strax og það hafði vit og skilning til svo að það mætti eignast festu og þrek til að mæta þeim viðfangsefnum er ævin kynni að leggja fyrir það. Og sá sem borið hefur gæfu til að ganga út í lífið með slíkt vegarnesti vottar það hiklaust og hreint að dýrmætari fjársjóð sé ekki hægt að fá í hendur - allt sem þessi jörð hefur að bjóða sé hismi, ryk, í samanburði við hann. En oft, alltof oft, göngum við á mis við þessi æðstu gæði lífsins á æskudögum. Þá er svo margt sem skyggir á, margt glyskennt til að eltast við.
Ég spurði fyrr: Hvað hjálpar heilög trú
og hennar ljós?
Mér sýndist bjart en birtan þverr og nú
er burt mitt hrós.
Ég elti skugga, fann þó sjaldan frið
uns fáráð öndin sættist Guð sinn við.
Þá verður það ekki fyrr en að áliðinni ævi, eftir reynslu og þrengingar, að augu okkar ljúkast upp fyrir þessari dásamlegustu staðreynd tilverunnar. Við höfum staðið berskjölduð fyrir, þróttlítil og fálmandi þangað til við fundum hönd hans sem elskar og vakir dag og nótt yfir okkur.
Já, áhyggjurnar eiga oft alltof auðvelt með að smeygja sér inn í líf okkar og varpa skuggum á tilveruna. Á besta skeiði lífsins koma kannski veikindi sem binda okkur við rúmið í lengri tíma. Þá koma áhyggjurnar, bæði vegna liðins tíma og framtíðarinnar, bæði vegna manns sjálfs og ástvinanna. Mannlegir útreikningar hafa brugðist þar sem síst skyldi, mannlegar skýjaborgir og fyrirætlanir hrunið til grunna í einu vetfangi. Þá verðum við hjálparvana og einmana. Ekki einu sinni bestu og nánustu vinirnir geta lagt minnsta lið til hjálpar. Þá er það sárast að eiga engan sem hægt er að treysta, engan sem skilur mann. Guð hefur kannski aðeins verið fjarlægt og óraunverulegt hugtak. Þá liggur manninum nærri sú freisting að gefast örvæntingunni á vald. Sæll er sá sem allt frá bernsku hefur átt hlutdeild í þeirri reynslu að "Drottinn elskar, Drottinn vakir daga og nætur yfir þér." Sæll er sá sem hefur lært heima við móðurkné að spenna greipar í innilegri bæn til Guðs föður. Því þegar bænin er ekki aðeins utanaðlærð orð heldur neyðaróp frá sundurkrömdu hjarta þá mætir henni sá kærleiksríki faðir sem hefur mátt til að hjálpa, hvaða böl sem steðjar að. Þú færð að lifa þá staðreynd að Guð heyrir bænir. Ef til vill verður þó ekki bölið í burtu numið. En þú færð nýtt þrek til að bera það og til að sjá tilganginn með því sem gerist. Og í bæninni lærir þú líka að varpa áhyggjunum af þér, láta hverjum degi nægja sína þjáning því að gærdagurinn er liðinn og þú veist ekki hvað morgundagurinn ber í skauti sínu - og í dag er Guð við þína hlið og hjálpar. Og þetta er allt sem við þurfum til að vera örugg. Þetta er nóg til að brjóta broddinn af þjáningunni og fylla hugann af þakkarkennd í stað efasemda og óróleika. Þá lærum við að segja með postulanum: "Guði séu þakkir sem gefur oss sigurinn fyrir Drottin Jesúm Krist." Þess fagnaðarefnis viljum við minnast hvert sinn er við mætumst undir þaki kristinnar kirkju á kveðjustundum við ástvini okkar.
Í dag kveðjum við aldraðan starfs- og baráttumann, Friðbert Guðmundsson, útgerðarmann. Við viljum örstutta stund hvarfla huganum að liðinni ævi hans.
Friðbert Guðmundsson var fæddur að Laugum hér í Súgandafirði 3. júní 1878, sonur hjónanna Guðmundar Guðmundssonar og Ingibjargar Friðbertsdóttur. Alls urðu þau systkini 4 en af þeim komust ekki nema tvö á fullorðinsár, Friðbert og Arnfríður, sem látin er fyrir nokkrum árum. Ekki var heimilið auðugt, jörðin ekki það stór að hún leyfði stóran búskap og heimilisfaðirinn heilsuveill. Fluttust fjölskyldan til Suðureyrar þegar Friðbert var um fermingu og munu börnin tvö þá hafa gengið út í hið starfandi líf. Það leið ekki á löngu áður en Friðbert fór að stunda sjóinn. Var hann um nokkurt skeið með hinum kunna skipstjóra og sjósóknara Helga Andréssyni bæði við þorsk- og hákarlaveiðar. Vafalaust hefur sá tími í fyrstunni verið unglingnum, lítt hörðnuðum, dálítið erfiður starfsskóli en þó mun hann sjálfur hafa litið á hann sem hollan skóla því að hann skildi til fullnustu það að lífið krefst þess af manninum að hann leggi fram krafta sína, geri kröfurnar til eigin atorku fremur en annarra, þegar heilsa og þrek leyfir. Hjá Helga Andréssyni lærði hann síðan skipsstjórn og tók próf en fór skömmu síðar til Ísafjarðar og gerðist stýrimaður hjá Magnúsi Örnólfssyni. Þar var hann þar til vélbátaútgerðin fór að leysa gömulu ára- og seglskipin af hólmi og valda sinni byltingu í íslenskum atvinnuháttum. Þá lét hann í félagi við Magnús smíða mótorbátinn Vonina sem kom hingað haustið 1906, þriðji vélbáturinn sem hingað kom en hinir tveir höfðu komið fyrr þetta sama ár. Síðar eignaðist Friðbert þetta skip einn. Var það jafnan gert út héðan og var hann skipstjóri á því. Ekki var þetta stórt skip eftir kröfum nútímans en á morgni aldarinnar var þetta kærkomið tækifæri ungum manni og tápmiklum og ákveðnum í að brjótast áfram til betri tíma. Og víst er um það að oft kom litla Vonin að landi eftir fengsæla för. Það mun hafa verið sjö árum síðar að Friðbert eignaðist Mími í félagi við Jón Grímsson og skömmu síðar Rask sem var stórt skip. Á því stundaði hann sjóinn fram yfir 1920 og var þá sótt bæði til vetrarvertíða syðra og til síldveiða fyrir norðan land á sumrum. Upp frá því mun Friðbert hafa hætt að stunda sjóinn en farið að kaupa fisk og gefa sig að fiskverkun sem hann síðan rak til æviloka.
En starfsemi Friðberts Guðmundssonar var ekki öll bundin við hans eigin atvinnurekstur. Hann var líka baráttumaður í þágu síns sveitarfélags. Þannig var hann einn af stofnendum Sparisjóðs Súgfirðinga, Íshússfélagsins - og mun raunar hafa átt þátt í flestum eða öllum framfaramálum hér. Það var heiður hugsjónaandi yfir landinu okkar í byrjun aldarinnar og margar hendur ótrauðar til starfs að hrinda þeim hugsjónum í framkvæmd. Og það vita hinir eldri Súgfirðingar að Friðbert Guðmundsson var ekki hinn sísti í hópi þeirra baráttumanna. Þess vegna var hann oft til þess kjörinn af fólkinu að standa í fylkingarbrjósti. Mörg ár mun hann hafa átt sæti í hreppsnefnd. Og um meira en aldarfjórðungsskeið mun honum hafa verið falin hreppsstjórn hér. Hann var traustur maður hvar sem hann var. Sumum kann ef til vill að hafa fundist hann dálítið hrjúfur stöku sinnum en við nánari kynni fannst að undir niðri sló hjarta drengskaparmannsins, hlýtt og heilbrigt.
Heimilislíf Friðberts Guðmundssonar var gott og farsælt. Hinn 12. nóvember 1905 gekk hann að eiga Elínu Þorbjarnardóttur frá Suðureyri sem lítur til baka yfir nær hálfrar aldar sambúð með þökk í huga fyrir að þar hefur enginn skuggi fallið á. Börnin þeirra sex eru hér einnig öll í dag til að kveðja góðan föður. Þrjú af barnabörnunum hafa einnig um árabil átt heimili sitt hjá afa og ömmu og minnast hans með þakklæti fyrir liðnar stundir. Og þó að tengdabörnin hafi ekki öll haft ástæður tl að vera viðstödd á þessari síðustu kveðjustund þá kveðja þau hann öll sem eigin föður og minnast hans í þökk.
En þeir eru miklu fleiri en hið nánasta venslafólk sem hafa margs góðs að minnast í sambandi við Friðbert Guðmundsson og margt að þakka. Ýmsar óskir hafa mér borist, bæði frá fólki hér og annars staðar, um að flytja fyrir sína hönd þakkarorð við kistu Friðberts Guðmundssonar. Sigurður Samsonarson þakkar góð kynni á sjó og landi, festu og drengskap í hvívetna. Gamall samferðamaður kom til mín og bað mig að flytja frá sér þakkarorð við þessa kistu fyrir öll horfnu árin, allar samverustundirnar bæði hér heima við starf og að heiman. Hann finnur sig vera að kveðja tryggan vin, heilan mann og hreinskilinn. Sigríður Steinsdóttir kom einnig og óskaði að vottaðar væru sínar þakkir fyrir allt það er hún hefði reynt af hendi Friðberts Guðmundssonar. Og frá Jóni S. Jónssyni, Aðalbóli við Þormóðsstaðaveg í Reykjavík, barst ósk um að frá sér og sinni fjölskyldu yrðu fluttar þakkir fyrir alla vináttuna og tryggðina er hefði verið ljós á vegi lífsins, fyrir allan drengskapinn, sem léti eftir sig ógleymanlega minningu. Og þeim þakkarorðum áttu að fylgja þakkir til ekkjunnar fyrir alla þá móðurlegu umhyggju sem hún hefði svo ríkulega látið í té í hvert sinn sem á heimili hennar var dvalið og bæn um blessun Guðs yfir hana og ástvinina alla - að hans hönd megi græða sárin og láta ljós sinnar náðar bera ljóma á þau ár sem eftir eru. [Handskrifað í ræðuna: Skipshöfn Freyju.]
Þó að fleiri nöfn séu ekki tínd saman þá veit ég að margra hugir, bæði fjær og nær, stefna í sömu átt. Já, sveitin og sveitungar Friðberts Guðmundssonar, vinir og förunautar sem fjær dvelja, kveðja hann og þakka ekki aðeins öll störf hans heldur og alla samveruna við hann.
Og ég veit að einnig hinn framliðni kveður með þökkum alla þessa vini sína, syni sína og dætur, tengdasyni og tengdadætur og barnabörnin öll. Þau voru honum oft gleðigeislar. Þá hef ég einnig verið beðinn að flytja vegna hans þakkir til hjúkrunarkvennanna beggja sem stunduðu hann af alúð og nærgætni eftir að hann fékk það áfall er braut heilsu hans og þrek niður. En síðast en ekki síst veit ég að hann vildi þakka eiginkonunni sem hefur staðið við hlið hans í blíðu og stríðu í full 47 ár og lagt sinn mikilvæga skerf fram til að gera heimilið þeirra að þeirri hlýju og ánægjulegu vistarveru sem það hefur verið bæði fjölskyldunni og gestum og gangandi er þar hefur borið að garði. En yfir þessa kveðjustund skal ljóma tilfinningin sem íslenska skáldið mótaði í hin fögru og sönnu orð sín: "Drottinn elskar - Drottinn vakir daga og nætur yfir þér." Og við vitum að máttur hans og kærleikur takmarkast ekki af myrkri grafarinnar heldur ná lengra en okkar mannlegu augu sjá. Undir handleiðslu þess máttar og kærleika er þessi síðasta heimanför farin - þessi heimför til nýrra heimkynna þar sem hrörnandi líkami verður aldrei fjötur um fót, þangað sem leiðir ástvinanna liggja einhvern tíma saman að nýju. Guði séu þakkir, í Jesú nafni.
Amen.