Í skilnaðarræðunni, sem Jesús flutti til lærisveina sinna síðasta kvöldið sem hann var samvistum við þá, mælti hann til þeirra þessum orðum:
"Sjá, sú stund kemur og er þegar komin að þér tvístrist hver til sín og skiljið mig eftir einan. En þó er ég ekki einn því að faðirinn er með mér... Í heiminum hafið þér þrenging en verið hughraustir, ég hefi sigrað heiminn."
Einn hlaut hann að ganga þá þjáningabraut sem hann sá opna örfá fótmál fram undan, einn á mannlega vísu talað - en þó langt frá því að vera einn í hinum dýpsta og sannasta skilningi þess orðs, því að faðirinn himneski var með honum.
Sjálfsagt finnum við það aldrei eins glöggt og á harmsins stundum hvað maðurinn er í raun og veru einn innan um alla samferðamenn sína á jörð. Það er ekki átt við það að ekki eigi flestir einhverja þá vini sem fúslega vildu létta þá byrði sem harmsins barni eru á herðar lagðar. Þvert á móti munum við öll þekkja það af reynslunni að við eigum fjölmarga vini sem fúslega vilja taka þátt í kjörum okkar, hvort sem er í gleði eða sorg, rétta okkur hjálparhönd þegar við erum hjálparþurfi og liðsinna á hvern þann veg sem þeir mega. Og vissulega hlýtur slíkt að hlýja okkur um hjartarætur og verða okkur eins og ornandi geislar í köldu rökkri. En það er sama hversu margir mannlegir vinir okkar deila kjörum með okkur: Þeir megna aldrei að létta öllum þunga byrðarinnar af herðum okkar og gera allt eins og sú byrði hefði aldrei verið lögð á. Þannig hlýtur sá, sem byrðina ber, að vissu leyti að standa einn innan um alla vini sína. En einmitt í slíkum aðstæðum vill kirkjan benda á orð Jesú í skilnaðarræðunni: "... þó er ég ekki einn því að faðirinn er með mér..." Skyldi vera til nokkur raunverulegur byrðaléttir annar en sá að skynja föðurinn við hlið sína og varpa byrði sinni á hann? "Faðirinn er með mér... ég hefi sigrað heiminn," sagði Jesús. Við mannanna börn erum að vísu máttvana ef við eigum aðeins okkar eigin styrk og annarra manna að treytsta á en við getum orðið sigrandi sterk ef okkur auðnast að grípa í hönd hins almáttuga föður sem stendur við hlið okkar í hverju atviki lífsins. Tvö stórskáld hafa túlkað þetta fagurlega í ljóðum sínum. Annars vegar lýsir íslenska skáldið Grímur Thomsen sorg foreldra við sonarmissi á þessa leið:
Eftir ein á strönd vér stöndum,
störum eftir svörtum nökkva,
sem að burt frá lífsins löndum
lætur út á hafið dökkva.
Farmurinn er hinn fagri laukur,
felldur snöggt af norðanvindi.
Farmurinn er hinn gullni haukur,
farmurinn er lífsins yndi.
Við finnum glöggt hvernig hér er verið að túlka þjáningu þeirra sem standa einmana undir harmabyrði sinni - einmana þrátt fyrir svo og svo stóran hóp af jarðneskum vinum sem ef til vill hefur umkringt þá og leitast við að rétta þeim hlýja bróðurhönd. Lífsins yndi er þeim horfið - Það siglir á svörtum nökkva út á hafið þaðan sem enginn á afturkvæmt. Hversu sælt hefði ekki verið fyrir þá að skynja staðreyndina að baki orða Jesú: "Þó er ég ekki einn því að faðirinn er með mér..."
Á hinu leitinu er svo ameríska skáldið Longfellow sem túlkar hugarhræringar foreldra við sonarmissi á þennan hátt:
Já, hjartans sonur okkar lifir, lifir
á landi fagnaðar.
Og okkar veiku vernd er hafinn yfir,
hans vernd er Kristur þar.
Í undrafriði bernskulands hann lifir,
hann leiðir englafans,
og syndadjúpið dökka hafinn yfir
og Drottinn gætir hans.
Þarna er sorgin ekki hin lamandi byrði sem nemur allt yndi á brott. Þarna er ástvinurinn ekki umvafinn myrkri í svörtum nökkva á leið til hafs heldur hafinn til birtu og gleði í sælli heimum en þeim sem jarðneskir menn byggja. Og það sem veldur þessum reginmun er greinilega það að í seinni erindunum hafa syrgjendurnir fundið hönd hins almáttuga föður. Sú hönd hefur létt byrðinni af herðum þeirra og dregið hinn sára brodd úr sorginni. Þeir sjá ástvininn horfna í "undrafriði bernskulands" - því stríði og þeirri baráttu, sem fullorðinsárin eiga oft við að etja, bægt frá svo að aðeins verður jafnað til bernskuáranna, þess tíma sem flestum mun verða hugsað til ef þeir eiga að rifja upp þær liðnu stundir sem mesta sælukennd hafa vakið í barmi.
"Í heiminum hafið þér þrenging en verið hughraustir, ég hefi sigrað heiminn," sagði Jesús. Hann sagði líka: "ég er með yður alla daga, allt til enda veraldarinnar." Fáir munu komast svo til fullorðinsára að þeir reki sig ekki á að í heiminum höfum við þrenging, ótal margt andstreymi og böl við að stríða. En þá kemur það líka oft í ljós að á botni sorgarhafsins skín sannleiksperlan sem við höfðum ekki komið auga á fyrr en það djúp var kafað. Þá reynum við sannleika þess að hann hefur sigrað heiminn og hann er með okkur alla daga og faðirinn með honum. Þá finnum við að mikil náð er okkur gefin að "eiga Jesúm, einkavin í hverri þraut" og "ef við berum harm í hjarta, hryggilega dauðans þraut, þá hvað helst er herrann Jesús hjartans fró og líknar skaut..." Við biðjum hann að láta ljós sitt skína í hvert mannlegt hjarta sem þjáist. Við biðjum hann að létta með máttugri hendi sinni hverja þá byrði sem þjakar og særir vegfarandann hér á jörð.
Í dag erum við saman komin á kveðjustund hér í kirkjunni. Óvænt og fyrirvaralaust hefur dauðinn kvatt dyra í litla byggðarlaginu okkar. Og nú er það skipstjóri á miðjum manndómsárum sem kvaddur er.
Kristján Albert Ibsen var fæddur hér á Suðureyri 24. apríl árið 1920 og var næstelstur af átta börnum hjónanna Ibsens Guðmundssonar og Lovísu Rannveigar Kristjánsdóttur. Fárra vetra gamall fór hann að Bæ til afa síns og ömmu, Guðmundar Sigurðssonar og Arínu Þórðardóttur, og var síðan heimilisfastur hjá þeim fram á milli fermingar og tvítugs. Var mjög mikil ástúð með honum og gömlu hjónunum, eins og nærri má geta. Hann, sem kom þangað þriggja vetra sveinn, hefur orðið sem sólargeisli á heimilinu þar sem önnur börn voru upp vaxin. Og þegar hann óx upp og fékk þrek til starfa varð hann stoð og hjálparhella á heimilinu. Hann skildi líka gömlu hjónin og mat þau mikils. Á helgum dögum las hann fyrir þau lestra úr helgu orði og söng með þeim sálma með bjartri og hljómfallegri rödd. 16 ára gamall fluttist Kristján aftur heim á foreldraheimilið og tók að stunda sjó með föður sínum. Mat hann það heimili ekki síður enda vita allir, sem til þekkja, að þar var hollt og gott athvarf. Og sjómennskan með Ibsen Guðmundssyni hefur ábyggilega verið góður skóli í hagsýni og snyrtimennsku í öllu sem þá atvinnugrein snertir.
Haustið 1939 hóf Kristján nám í Kennaraskóla Íslands en var þar ekki nema þann eina vetur þar sem heilsufari hans var þá um hríð svo farið að hann þoldi ekki skólasetuna. Hvarf hann þá enn heim og gerðist sameignarmaður föður síns í útgerðinni. Hann unni sjómennskunni og minntist oft þessara fyrri ára á sjónum, samstarfsmannanna þar og sérkenna þeirra og það var birta og gleði yfir frásögnum hans. Seinni hluta áranna milli 1940 og 1950 hélt svo Kristján suður til Reykjavíkur og að þessu sinni í Stýrimannaskólann og lauk þaðan skipstjóraprófi og var síðan löngum eftir það skipstjóri, ýmist á annarra útgerð eða sinni eigin. Hann var góður félagi þeirra manna sem hann var settur yfir og bar ábyrgð á og munu þeir allir hafa borið hlýjan hug til hans. Ég þekki sjálfur unglinga sem lítt harðnaðir og óreyndir fóru með honum á sjóinn og þótti strax vænt um hann eftir hin fyrstu kynni. Hann var þeim svo góður félagi í starfinu, sífellt reiðubúinn til að leiðbeina og kenna og kryddaði svo þess á milli andrúmsloftið með frásögnum og léttri gamansemi.
Hinn 28. apríl 1951 gekk Kristján að eiga eftirlifandi eiginkonu sína, Lilju Ólafsdóttur. Hjónavígsludagurinn var afmælisdagur móður hans og fyrsta barn þeirra hjóna hlaut einnig nafn hennar og sýnir það nokkuð hvern hug hann hafði á því að gleðja hana og sýna sonarlegt þakklæti. Alls varð þeim hjónum, Kristjáni og Lilju, fjögurra barna auðið og er hið yngsta þeirra ekki nema eins árs að aldri nú. Auk þessara fjögurra barna má svo telja stjúpson Kristjáns sem hið fimmta því að honum reyndist Kristján sem hinn besti faðir og var mjög hlýtt milli þeirra, ekki síður en hinna barnanna. Hann var þeim öllum mjög góður faðir og umhyggjusamur.
Það verður mér löngum minnisstætt þegar ég hafði fyrst veruleg kynni af Kristjáni Ibsen. Það var við undirbúning að hátíðahöldum sjómannadags á Suðureyri. Og þau störf voru af Kristjáns hálfu ekki lögð fram með hangandi hendi, deyfð og drunga, heldur lifandi áhuga, brennandi lífsfjöri. Og það gneistaði svo af hugkvæmni og hnyttni hjá þessum unga manni, hann hafði svo margt á takteinum og var svo víða heima að hann gat hrifið hina með. Hann mun hafa verið nýkominn að sunnan og hafði í skammri svipan tileinkað sér þau lög og þá söngtexta sem helst voru um hönd höfð er komið var saman til mannfagnaðar. Manni hlaut að geðjast vel að þessum unga manni þegar við fyrstu kynni, fjölþættum hæfileikum hans og allri framkomu. Og þetta var engin augnabliks skynvilla sem eyðist við vaxandi kynni. Þvert á móti. Þó að Kristján Ibsen hlyti, eins og hver önnur mannleg og dauðleg vera að hafa sína annmarka, þá átti hann í svo ríkum mæli mót drengskaparmannsins ásamt öðrum góðum eiginleikum að manni hlaut að verða hlýtt til hans. Enda mun Kristjáni Ibsen hafa orðið vel til vina, hvar sem hann fór og kunningjar hans margir í öðrum landshlutum. En þó að hann væri jafnan léttur og reifur í máli, er hann hitti kunningja á förnum vegi, var það þó fjarri því að vera sprottið af nokkrum spjátrungs- eða galgopaskap, þeirri yfirborðsmennsku sem er í rauninni sama um allt og alla. Undir niðri í skapgerð sinni mun hann oft hafa kennt sterkar sveiflur. Hann átti til sitt á hvað baráttu- og uppreisnarhug gagnvart því sem honum fannst rangt og ótilhlýðilegt og líka barnslega viðkvæmni gagnvart því sem heillaði og hreif huga hans. En slíkum tilfinningum var ekki flíkað á almannafæri framan í hvern sem er. Þær voru einkaeign sem kannski örfáir trúnaðarvinir fengu kynni af þegar geði var blandað í einrúmi. Þó að eitthvað slíkt ólgaði undir niðri var hann mönnum sínum sami félaginn og endranær og vegfarandanum, sem hann hitti á förnum vegi, hinn sami, málhressi kunningi eins og jafnan áður.
Oftar en einu sinni, þegar við Kristján ræddumst við einir saman, bar trúmál á góma. Þá greindi hann mér frá því að aldrei legði hann svo á hafið að hann gerði ekki bæn sína í hljóði til þess að fela sig, skipshöfn sína og ástvini alla á hendur Guði sem vald hefur á örlögum allra manna. Og ég veit að sú bæn var ekki af innantómum vana heldur af innri þrá og þörf. Og sjálfsagt myndi fleiri en mér fara svo að við söknuðum þróttmikillar raddar hans hér í kirkjunni þegar sunginn er við hátíðahöld sjómanna sálmurinn "Ég er á langferð um lífsins haf og löngum breytinga kenni."
Já, Kristján Ibsen er kvaddur með söknuði. Fyrst og fremst er það heimilið hans, eiginkonan, börnin hans fjögur og stjúpsonurinn. Öll þakka þau hin liðnu ár. Svo margs er að minnast og margt að þakka að ekki verður upp talið. Móðirin kveður kæran son, systkinin og fjölskyldur þeirra góðan bróður og tryggan vin. Og í hugum þeirra mun einnig verða bjart um minningu hins horfna ástvinar. Tengdamóðirin kveður og þakkar alla hugulsemi og hlýju fyrr og síðar. Heimsóknin hans til hennar á sjúkrahúsið síðasta ævidaginn hans á jörð er aðeins eitt dæmi af ótal mörgum. Ég hef einnig verið beðinn að flytja þökk frá Steini Steinssyni, konu hans og mágkonu fyrir allt hið góða sem þau hafa að minnast frá kynnum sínum við hinn framliðna mann.
Þó að ekki séu fleiri upp taldir þá veit ég að við kveðjum öll með þakklæti fyrir góð kynni og með bæn í hjarta um fararheill.
Einnig skulu í nafni hins framliðna manns fluttar kveðjur og þakkir öllum hinum nánu ástvinum hans fyrir svo ótal margt á liðinni ævi. Einnig öllum þeim sem leitast hafa við að sýna þeim hlýju og hjálpsemi á þessum síðustu, dimmu dögum. Og sérstaklega skulu einnig fluttar þakkir til sameignarmanna hans og félaga í útgerðinni fyrir gott samstarf og trausta vináttu.
Kveðjustund er alvörustund, ekki síst þegar hana ber svo skjótt og sviplega að eins og hér hefur orðið raun á. Þó skal ekki flytja neina kveinstafi eða harmatölur. Það myndi Kristjáni Ibsen sjálfum síst hafa verið að skapi. Og bjart mun ávallt verða um minningu hans.
Súgfirskur sjómaður er lagður af stað út á hafið - út í langferðina miklu. Við, sem kveðjum í dag, stöndum eftir á ströndinni þar sem við eigum mismunandi skamma dvöl fyrir höndum og horfum á eftir honum. En við stöndum ekki ein. Við hlið okkar er hann, sem allt vald er gefið á himni og jörðu, hann, sem hefur sigrað heiminn og einn megnar að létta byrðar jarðlífsins og böl. Og hann bendir okkur svo að við sjáum að nú er það enginn svartur nökkvi sem siglir út í skugga og myrkur óræðra hafdjúpa. Þar sem drengskaparmaðurinn fer hlýtur að vera bjart fyrir stafni. Algóður Guð helgi og blessi þessa för. Í Jesú nafni.
Amen.