Á einum stað í heilagri ritningu eru þessi orð skráð: Guð vor... frá þér er allt... því að vér erum aðkomandi og útlendingar fyrir þér eins og allir feður vorir: sem skuggi eru dagar vorir á jörðunni." Þessi orð voru lofgjörð og bæn gamals manns. Hann fann, að nú hallaði ævi hans óðfluga til grafarinnar, hlutverki hans var að verða lokið og hlutdeild hans í sögu þjóðarinnar nálgaðist endalokin. Hann hafði staðið af sér marga storma og stríð. Hann hafði séð vini sína tínast burt einn af öðrum, og þó að maður kæmi í manns stað, fann hann, að hann var eins og aðkomandi og útlendingur innan um þá kynslóð, sem nú bar uppi starf dagsins og ys.
Skyldi ekki eitthvað áþekkt þessu renna fram í hug margra þeirra, er litast um yfir líf sitt að áliðinni ævi? Það er víst oftast einkenni æskumannsins, að honum finnst framtíðin blasa við sér í lítt takmarkaðri lengd - þessi jörð, sem við göngum á, sé og verði okkar varanlegi samastaður - og svo eru barátta okkar og dagleg umsvif við þetta miðuð. En eftir því sem teygist úr ævinni sjáum við sífellt fleiri og fleiri hverfa af sjónarsviðinu: Feður okkar og mæður og sú kynslóð, sem samtímis þeim háði sína hörðu baráttu við kröpp kjör einatt, til þess að búa í haginn fyrir okkur og leggja okkur í hendur góðan fararbeina - allt þetta fólk er skyndilega horfið af vettvangi jarðneskra umsvifa. Og þá kemur röðin að okkur að leitast við að búa börnum okkar bjarta framtíð og farsæla í landinu. Og svo fer okkar eigin kynslóð að búast til brottferðar. Þeir, sem við hlið okkar hafa staðið í erli dagsins og umsvifum, tínast burt einn eftir annan. Og þá knýr kannski allt í einu dyra hjá okkur spurningin: Hvers vegna hefur hár mitt gránað svona og bakið bognað og hún sest í limina þessi ókennilega þreyta? Já, skyldi hann þá ekki fara að læðast að okkur sá grunur, að ef til vill sé þess ekki svo ýkja langt að bíða, að við megum fara að búast til fararinnar miklu, því að hér séum við aðeins aðkomandi og útlendingar eins og allir feður vorir, og sem skuggi einn séu dagar vorir á jörðunni? Skyldi það ekki hafa verið út frá eitthvað svipuðum kenndum, sem Bólu-Hjálmar dró upp snilldarmynd sína:Mínir vinir fara fjöld,Hann fann, að hann var aðkomandi og útlendingur eins og hebreska skáldið hafði talað um í sínum lofgjörðar- og bænarorðum, og áður en varði hlaut röðin að koma að honum. Hitt er svo aftur á móti harla mismunandi, á hvern hátt menn líta á brottförina af þessu jarðneska sviði. Sumir spyrja: Erum við nokkuð annað en duft af dufti jarðarinnar, mold, sem hverfur þangað aftur og samlagast uppruna sínum í algerri og ævarandi gleymsku? Eru það ekki alger ferðalok, þegar að gröfinni kemur? En kristnir menn hafa það fyrir satt, að jarðlífið sé ekki nema smávegis áfangi á ferð, sem lengra er heitið, og að duftið, sem í gröfina er lagt, sé ekki annað en ferðabúnaður þess anda, sem á fram undan meiri og stórkostlegri undur en hægt er að gera sér grein fyrir. Þó að dagar okkar á jörðunni séu aðeins sem skuggi, þá sé handan þess rúms og tíma, sem við skynjum, okkar eiginlega föðurland, svo að förin yfir mörk lífs og dauða sé heimför í besta skilningi þess orðs. Og það er einmitt þessi trú, sem einatt mildar sársaukann, sem annars fylgir aðskilnaðinum við kæra ástvini. Já, við sjáum það, hvernig samferðamennirnir búast til farar einn af öðrum. En hvað mér finnst það blasa ljóslega við sjónum mínum, þegar augum er rennt til baka yfir nokkurra ára bil. Þegar ég kom hingað í byggðarlagið fyrir meira en aldarfjórðungi og gerðist samferðamaður þeirra rúmlega 400 íbúa, sem hér voru, þá var mjög annar svipur á samferðahópnum en nú er. Á annað hundrað þeirra eru nú þegar horfnir mannlegum sjónum að fullu og öllu og hafa margir hverjir verið kvaddir hinstu kveðju hér í kirkjunni. Ný kynslóð er risin úr vöggu og ber nú þegar sinn hluta af hita og þunga dagsins. Innan tiltölulega fárra ára verður öll ásýnd byggðarlagsins orðin ný - hið gamla hverfur. En þó að maður geti gert grein fyrir þessu sem hverjum öðrum sjálfsögðum hlut, þá grípur mann alltaf söknuður og tregi, þegar kvaddir eru hinstu kveðju þeir, sem langa samleið hafa átt með manni. Í dag kveðjum við roskinn verkamann, sem átt hefur heimili sitt frá fyrstu bernsku hér í firðinum okkar. Steinn Steinsson var fæddur að Stað hér í firðinum hinn 28. apríl 1898 og var því fullra 70 ára, er andlát hans bar að hinn 13. október síðastliðinn. Foreldrar Steins voru Steinn Kristjánsson og Ólína Jónsdóttir kona hans, og voru þau hjón í húsmennsku á Stað, er Steinn yngri fæddist. Steinn hlaut nafn föður síns, en Steinn Kristjánsson fórst með báti frá Bolungarvík tveim mánuðum áður en þetta þriðja barn þeirra hjóna fæddist - og var það sjóslys sama daginn og bátur úr Staðardalnum í Súgandafirði fórst með 6 mönnum á, svo að dalurinn tæmdist nær af vinnandi karlmönnum þann eftirminnilega febrúardag. Eldri systkini Steins Steinssonar voru þau Pétur Júlíus, sem var nær þrem árum eldri, og Sigríður, rúmu ári eldri. Steinn ólst síðan upp með móður sinni, og voru þau fyrst á Stað - en eftir sjóslysin komu þangað Eiríkur Egilsson og Guðfinna Daníelsdóttir, og voru þar ættartengsl á milli. Búskapur hinna nýju ábúenda á Stað varð þó ekki langur, því að árið 1903 andaðist Eiríkur bóndi. Skömmu síðar flutti ekkjan að Botni og með henni mun Ólína hafa farið með drenginn. Þar giftist Guðfinna Guðmundi Halldórssyni, og á þeirra vegum munu Ólína og Steinn hafa verið um allmörg ár, eða fram undir það, er Guðmundur flutti til Suðureyrar á þriðja tug aldarinnar. Mun þá Steinn um svipað leyti hafa farið að Norðureyri sem vinnumaður til Kristjáns Sigurðssonar og Gunnjónu konu hans. Þar var hann nokkur ár, en flutti þá hingað til Suðureyrar og átti heima í kauptúninu upp frá því. Árið 1943 kvæntist Steinn eftirlifandi konu sinni, Karólínu Hrefnu Jónsdóttur. Eftir að Steinn var hættur í vinnumennsku á sveitabæjunum var sjómennska aðalstarf hans, og mun hann einnig áður, meðan hann var á Norðureyri, hafa verið við sjóinn að einhverju leyti. Allmikið reri hann með Helga Sigurðssyni, sem var þekktur formaður hér, og síðar með ýmsum öðrum. Það eru ekki nema örfá ár síðan hann lagði sjómennskuna niður og gerðist verkamaður í landi, og var hann á sjómannadag fyrir skömmu sæmdur heiðursmerki aldraðra sjómanna. Hann var þrekmaður og þolinn. Og meðan samgöngur allar voru tregari og erfiðari en nú er orðið, var það ekki fátítt, að hann væri til fenginn að fara yfir fjallvegi til að fylgja ferðamönnum, til að sækja meðul eða til þess að bera á bakinu hluti eða vörur, sem nauðsynlega þurfti að koma á milli byggðarlaga. Og sama sagan gerðist einnig hér innan byggðarlagsins: þegar hann var ekki á sjónum gerði hann mikið að því að flytja heim til manna þungavöru eins og kol. Þeir eru áreiðanlega margir, sem minnast hans, þegar hann dró handkerruna sína eða sleðann heim til manna og hafði óspart hlaðið á. Og ekki gerði hann þetta vegna þess, að það væri svo mikill atvinnuvegur eða greið tekjuöflunarleið, því að þetta erfiði sitt mat hann ekki hátt til fjár. Þetta var fyrst og fremst gert af greiðasemi við þá, sem á þjónustunni þurftu að halda. Skyldi hann ekki oft hafa látið sér nægja hlýlegt orð eða smáviðurkenningu fyrir vel unnið og þarft starf? Við samferðamennirnir minnumst hans með þökk fyrir samfylgdina og hjálpsemina. Þessi kveðjuorð frá nágrannakonu skulu flutt hér við kistu hans: „Steini minn, þakka þér kærlega fyrir allt, sem þú hefur gjört fyrir mig. Þú varst alltaf boðinn og búinn til að hjálpa.“ En slík er ekki aðeins kveðja einnar konu. Ég þykist vita, að á sama veg stefni hugsanir okkar allra, sem kynni höfðum af Steini Steinssyni. En fyrst og fremst er hann þó kvaddur með þökk af eftirlifandi eiginkonu og systur hennar, sem tengd hefur verið við heimilið frá upphafi. Og þakkir þeirra skulu einnig fluttar öllum þeim, sem sýnt hafa þeim hlýjan hug nú eftir að veikindin lögðust yfir heimilið. Hef ég verið beðinn að minnast með þakklæti læknisins, sem kom til hans í sjúkralegunni, mannsins, sem vakti yfir honum, og allra þeirra annarra, sem á einhvern hátt hafa leitast við að létta byrði þessara daga. Ef til vill verður sú þökk best tjáð með þeim orðum, sem eiginkonan lét við mig falla á dögunum: „Það hafa allir verið mér svo góðir." Og ég veit, að hér skal einnig flutt kveðja og þökk eftirlifandi systur, sem á þess ekki kost að vera hér viðstödd vegna sjúkrahúslegu. Drottinn... við erum aðkomandi og útlendingar fyrir þér eins og allir feður vorir. „Allrar veraldar vegur víkur að sama punkt," segir íslenska skáldið. Og nú hefur einn af samferðamönnunum lokið göngu sinni um þessa jörð. Það er ekki langur spölurinn frá vöggunni til grafarinnar, jafnvel þó að ævidagar mannsins verði ein sjötíu eða áttatíu ár. Við finnum það sjálfsagt, við sem komin erum á efri árin og vitum, að það fækkar óðum skrefunum að hinu jarðneska lokamarki. Og kannski er það heldur ekkert aðalatriði, að hann verði sem lengstur spölurinn sá, heldur hitt, að við vegfarendurnir temjum okkur að troðast ekki áfram skeytingarlitlir um aðra, heldur sýnum ábyrgðarkennd og trúmennsku í hvívetna og ræktum með okkur hlýleika hjartans og fúsleika til að bera af manndómi það, sem lífið leggur á herðar okkar. Og það er einmitt þannig mynd, sem við eigum af Steini Steinssyni. Hann var trúr og dyggur í hverju því, sem hann gerði. Hann var laus við sýndarmennskuna og yfirborðsháttinn, sem oft er beitt til þess að reyna að troða sjálfum sér eitthvað áfram. Hann var laus við þá áreitni og aðfinnslur í annarra garð, sem stundum er beitt til þess að reyna að sýnast svolítið hærri sjálfur með því að draga aðra örlítið niður á við. Enda mun hann ekki hafa átt óvildarmenn. Ég efa það ekki, að öllum samferðamönnunum, sem einhver kynni höfðu af honum, var miklu fremur hlýtt til hans. Sá útlendingur af jörðunni, sem býst til heimfarar með slíkan farareyri, hlýtur að eiga sér góða heimvon. Það þykjumst við vita, kristnir menn, að þegar heim kemur, verði ekki spurt um, hvaða vegtyllur menn hafi krækt sér í eða hversu stórar peningaupphæðir þeir hafi handleikið. Nei, þá verður miklu fremur spurt: Hvernig varðveittist barnshjartað og bestu eigindir þess? Og þá er heimför Steins Steinssonar góð. Friður Guðs fylgi honum.
feigðin þessa heimtar köld.
Ég kem eftir, kannski í kvöld
með klofinn hjálm og rofinn skjöld,
brynju slitna, sundrað sverð og syndagjöld.